Adhyaya 40

Verse 1

श्रीप्रह्लाद उवाच । स्वनामांकित पत्रैस्तु श्रीपतिं योऽर्चयेत वै । सप्तलोकाननुप्राप्य सप्तद्वीपाधिपो भवेत्

ശ്രീ പ്രഹ്ലാദൻ പറഞ്ഞു—സ്വനാമം എഴുതിയ ഇലകളാൽ ശ്രീപതിയെ അർച്ചിക്കുന്നവൻ സപ്തലോകങ്ങൾ പ്രാപിച്ച് സപ്തദ്വീപങ്ങളുടെ അധിപനായിത്തീരും।

Verse 2

माकान्तवृक्षपत्रैस्तु योऽर्चयेत सदा हरिम् । पुण्यं भवति तस्येह वाजिमेधायुतं कलौ

മാകാന്ത വൃക്ഷത്തിന്റെ ഇലകളാൽ എപ്പോഴും ഹരിയെ അർച്ചിക്കുന്നവന്‍, കലിയുഗത്തിൽ പത്തായിരം അശ്വമേധയാഗങ്ങൾക്കുതുല്യമായ പുണ്യം ലഭിക്കും।

Verse 3

लक्ष्मीं सरस्वतीं देवीं सावित्रीं चंडिकां तथा । पूजयित्वा दिवं याति पत्रैः श्रीवृक्षसंभवैः

ശ്രീവൃക്ഷം (തുളസി) ജനിപ്പിച്ച ഇലകളാൽ ലക്ഷ്മീ, സരസ്വതി, സാവിത്രി, ചണ്ഡികാ ദേവി എന്നിവരെ പൂജിച്ചാൽ ഭക്തൻ സ്വർഗ്ഗലോകം പ്രാപിക്കുന്നു।

Verse 4

तुलस्या अधिकं प्रोक्तं दलं श्रीवृक्षसंभवम् । तस्मान्नित्यं प्रयत्नेन पूजनीयः सदाऽच्युतः

തുളസി—ശ്രീവൃക്ഷജനിത ഇല—പരമോത്തമമെന്ന് പ്രസ്താവിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു; അതിനാൽ നിത്യവും പരിശ്രമത്തോടെ സദാ അച്യുതനായ ഭഗവാനെ അതുകൊണ്ട് പൂജിക്കണം।

Verse 5

द्वादश्यां रविवारेण श्रीवृक्षमर्चयन्ति ये । ब्रह्महत्यादिकैः पापैर्न लिप्यंते कृतैरपि

ദ്വാദശി ഞായറാഴ്ചയോടുകൂടി വന്നാൽ ശ്രീവൃക്ഷം (തുളസി) അർച്ചിക്കുന്നവർ, ബ്രഹ്മഹത്യാദി പാപങ്ങൾ ചെയ്തിട്ടുണ്ടെങ്കിലും അവയാൽ ലിപ്തരാകുന്നില്ല।

Verse 6

यथा करिपदेऽन्यानि प्रविशंति पदानि च । तथा सर्वाणि पुण्यानि प्रविष्टानि हरेर्दिने

ആനയുടെ പാദമുദ്രയിൽ മറ്റു പാദമുദ്രകൾ എല്ലാം ലയിക്കുന്നതുപോലെ, ഹരിദിനത്തിൽ സകല പുണ്യങ്ങളും ഒന്നായി സമാഹരിക്കപ്പെടുന്നു।

Verse 7

अध्रुवेणैव देहेन प्रतिक्ष णविनाशिना । कथं नोपासते जंतुर्द्वादशीं जागरान्विताम्

ക്ഷണക്ഷണം നശിക്കുന്ന ഈ അനിത്യ ദേഹത്തോടുകൂടിയിട്ടും, ജീവൻ ജാഗരണസഹിത ദ്വാദശിയെ എങ്ങനെ ഉപാസിക്കാതിരിക്കും?

Verse 8

अतीतान्पुरुषान्सप्त भविष्यांश्च चतुर्द्दश । नरकात्तारयेत्सर्वांल्लोकान्कृष्णेति कीर्तनात् । न ते जीवंति लोकेऽस्मिन्यत्रतत्र स्थिता नराः

‘കൃഷ്ണ’ നാമകീർത്തനത്താൽ കഴിഞ്ഞ ഏഴ് തലമുറ പിതൃപുരുഷന്മാരെയും വരാനിരിക്കുന്ന പതിനാലു തലമുറയെയും നരകത്തിൽ നിന്ന് രക്ഷിക്കാം; എവിടെയിരുന്നാലും ഈ ഭക്തിയില്ലാത്തവർ ഈ ലോകത്തിൽ യഥാർത്ഥത്തിൽ ജീവിക്കുന്നില്ല।

Verse 9

द्वारकायां च संप्राप्तास्त्रिषु लोकेषु वंदिताः । द्वारकायां प्रकुर्वंति यतीनां भोजनं स्थितिम् । ग्रासेग्रासे मखशतं ते लभंते फलं नराः

ദ്വാരകയിൽ എത്തുന്നവർ ത്രിലോകങ്ങളിലും വന്ദ്യരാകുന്നു. ദ്വാരകയിൽ അവർ യതികൾക്ക് ആഹാരവും താമസസൗകര്യവും ഒരുക്കുന്നു; ഓരോ ഗ്രാസദാനത്തിലും അവർ നൂറ് യാഗങ്ങളുടെ ഫലം പ്രാപിക്കുന്നു।

Verse 10

यतीनां ये प्रयच्छंति कौपीनाच्छादनादिकम् । वसतां द्वारकामध्ये यथाशक्त्या तु भोजनम् । शृणु पुण्यं प्रवक्ष्यामि समासेन हि दैत्यज

യതികൾക്ക് കൗപീനം, ആച്ഛാദനം മുതലായവ ദാനം ചെയ്ത്, ദ്വാരകയുടെ മദ്ധ്യത്തിൽ വസിക്കുന്നവർക്ക് യഥാശക്തി ആഹാരം നൽകുന്നവർ—ഹേ ദൈത്യപുത്രാ, കേൾക്കുക; അവരുടെ പുണ്യം സംക്ഷേപമായി ഞാൻ പറയും।

Verse 11

कोटिभिर्वेदविद्वद्भिर्गयायां पितृवत्सलैः । भोजितैर्यत्समाप्नोति तत्फलं दैत्यनायक

ഹേ ദൈത്യനായകാ! ഗയയിൽ പിതൃഭക്തരായ വേദവിദ്വാൻമാരായ കോടിക്കണക്കിന് ബ്രാഹ്മണരെ ഭോജിപ്പിച്ചതാൽ ലഭിക്കുന്ന ഫലം, ഇവിടെ (ദ്വാരകയിൽ) ഭോജിപ്പിച്ചതാലും അതേ ഫലമാണ് ലഭിക്കുന്നത്।

Verse 12

एकस्मिन्भोजिते पौत्र भिक्षुके फलमीदृशम् । दातव्यं भिक्षुके चान्नं कुर्य्याद्वै चात्मविक्रयम्

ഹേ പൗത്രാ! ഒരൊറ്റ ഭിക്ഷുക്കനെ ഭോജിപ്പിച്ചാലും ഇത്തരമൊരു ഫലം ലഭിക്കുന്നു. അതിനാൽ ഭിക്ഷുക്കന് അന്നദാനം നിർബന്ധം—അതിന് ആത്മവിക്രയംപോലും ചെയ്യേണ്ടിവന്നാലും.

Verse 13

धन्यास्ते यतयः सर्वे ये वसंति कलौ युगे । कृष्णमाश्रित्य दैत्येन्द्र द्वारकायां दिनेदिने

കലിയുഗത്തിൽ വസിക്കുന്ന എല്ലാ യതികളും ധന്യരാണ്; ഹേ ദൈത്യേന്ദ്രാ, കൃഷ്ണാശ്രയം പ്രാപിച്ച് അവർ ദ്വാരകയിൽ ദിനംപ്രതി പാർക്കുന്നു।

Verse 14

प्राणिनो ये मृताः केचिद्द्वारकां कृष्णसन्निधौ । पापिनस्तत्पदं यांति भित्त्वा सूर्यस्य मंडलम्

ദ്വാരകയിൽ കൃഷ്ണസന്നിധിയിൽ ഏതൊരു ജീവിയും മരിച്ചാൽ, പാപഭാരമുള്ളവരായാലും സൂര്യമണ്ഡലം ഭേദിച്ചതുപോലെ അവന്റെ പരമപദം പ്രാപിക്കുന്നു।

Verse 15

द्वारकाचक्रतीर्थे ये निवसंति नरोत्तमाः । तेषां निवारिताः सर्वे यमेन यमकिंकराः

ദ്വാരകയിലെ ചക്രതീർത്ഥത്തിൽ വസിക്കുന്ന നരോത്തമരുടെ കാര്യത്തിൽ യമന്റെ എല്ലാ കിങ്കരന്മാരെയും യമൻ തന്നേ തടയുന്നു।

Verse 16

स्नात्वा पश्यंति गोमत्यां कृष्णं कलिमलापहम् । न तेषां विषये यूयं न चास्मद्विषये तु ते

ഗോമതിയിൽ സ്നാനം ചെയ്ത് അവർ കലിയിലെ മലിനത നീക്കുന്ന കൃഷ്ണനെ ദർശിക്കുന്നു; അവരുടെ കാര്യത്തിൽ നിങ്ങള്ക്ക് അധികാരമില്ല, ഞങ്ങളേക്കുറിച്ച് അവർക്കു ഭയവും ഇല്ല।

Verse 17

अपि कीटः पतंगो वा वृक्षा वा ये तदाश्रिताः । यांति ते कृष्णसदनं संसारे न पुनर्हिं ते

അവിടെ ആശ്രയിക്കുന്ന പുഴു, കീടം, അല്ലെങ്കിൽ വൃക്ഷങ്ങൾ പോലും കൃഷ്ണസദനം പ്രാപിക്കുന്നു; അവർക്ക് വീണ്ടും സംസാരത്തിലേക്ക് മടങ്ങിവരവ് ഇല്ല।

Verse 18

किं पुनर्द्विजवर्य्याश्च क्षत्रियाश्च विशेषतः । त्रिवर्णपूजासंयुक्ताः शूद्रास्तत्र निवासिनः

അപ്പോൾ ശ്രേഷ്ഠ ദ്വിജന്മാരും, പ്രത്യേകിച്ച് ക്ഷത്രിയരും എത്ര അധിക ഫലം പ്രാപിക്കും! അവിടെ വസിക്കുന്ന ശൂദ്രന്മാരും ത്രിവർണ്ണപൂജാ-സേവയിൽ ഏർപ്പെട്ടാൽ മഹാപുണ്യഫലത്തിന്റെ ഭാഗികളാകുന്നു।

Verse 19

गीतां पठंति कृष्णाग्रे कार्तिकं सकलं द्विजाः । एकभक्तेन नक्तेन तथैवायाचितेन च

സമ്പൂർണ്ണ കാർത്തികമാസം ദ്വിജന്മാർ ശ്രീകൃഷ്ണന്റെ സന്നിധിയിൽ ഗീതാപാരായണം ചെയ്യുന്നു; അവർ ഏകഭക്തം (ദിവസത്തിൽ ഒരിക്കൽ), നക്തം (രാത്രിഭോജനം) കൂടാതെ ചോദിക്കാതെ ലഭിച്ച അന്നം കൊണ്ടും ജീവിക്കുന്നു।

Verse 20

त्रिरात्रेणापि कृच्छ्रेण तथा चान्द्रायणेन च । यावकैस्तप्तकृच्छ्राद्यैः पक्षमासमुपोषणैः

ത്രിരാത്ര കൃച്ഛ്രം, ചാന്ദ്രായണ വ്രതം, യവാഗൂ (യവക്കഞ്ഞി) കൊണ്ടുള്ള ജീവിതം, തപ്തകൃച്ഛ്രാദി പ്രായശ്ചിത്തങ്ങൾ, കൂടാതെ പകുതി മാസം അല്ലെങ്കിൽ മാസം മുഴുവൻ ഉപവാസം—ഇത്തരം തപസ്സുകളാൽ।

Verse 21

क्षपयंति च ये मासं कार्तिकं व्रतचारिणः । स्नात्वा वै गोमतीनीरे तथा वै रुक्मिणीह्रदे

വ്രതാചാരികൾ കാർത്തികമാസം വ്രതത്തോടെ കഴിക്കുന്നവർ ഗോമതീ നദിജലത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്ത്, റുക്മിണീ ഹ്രദത്തിലും സ്നാനം ചെയ്ത് പുണ്യം പ്രാപിക്കുന്നു।

Verse 22

शंखचक्रगदा हस्ताः कृष्णरूपा भवंति ते । उपोष्यैकादशीं शुद्धां दशमीसंगवर्जिताम्

അവർ കൈകളിൽ ശംഖം, ചക്രം, ഗദ എന്നിവ ധരിച്ചു കൃഷ്ണസ്വരൂപരാകുന്നു—ദശമിയുടെ സംസർഗദോഷമില്ലാത്ത ശുദ്ധ ഏകാദശി ഉപവസിക്കുമ്പോൾ।

Verse 23

श्राद्धं कुर्वंति द्वादश्यां चक्रतीर्थे च निर्मले । ब्राह्मणान्भोजयित्वा च मधुपायससर्पिषा

ദ്വാദശി നാളിൽ നിർമലമായ ചക്രതീർത്ഥത്തിൽ ശ്രാദ്ധം നടത്തി, ബ്രാഹ്മണന്മാർക്ക് തേൻ, പായസം, നെയ്യ് എന്നിവയോടെ ഭോജനം നൽകുന്നു.

Verse 24

संतर्प्य विधिवद्भक्त्या शक्त्या दत्त्वा तु दक्षिणाम् । गोभूहिरण्यवासांसि तांबूलं च फलानि च

വിധിപ്രകാരം ഭക്തിയോടെ തൃപ്തിപ്പെടുത്തി, തന്റെ ശേഷിയനുസരിച്ച് ദക്ഷിണ നൽകണം—പശു, ഭൂമി, സ്വർണം, വസ്ത്രങ്ങൾ, കൂടാതെ താംബൂലവും ഫലങ്ങളും.

Verse 25

उपानहौ च्छत्रसुमं जलपूर्णा घटास्तथा । पक्वान्नसंयुताः शुभ्राः सफला दक्षिणान्विताः

അതുപോലെ പാദരക്ഷ, കുട, സുന്ദരമായി രൂപപ്പെടുത്തിയ ജലപൂർണ്ണ ഘടങ്ങൾ; കൂടാതെ ശുദ്ധമായ പക്വാന്നം, ഫലങ്ങളോടെയും യോജ്യ ദക്ഷിണയോടെയും നൽകണം.

Verse 26

एवं यः कुरुते सम्यक्कृष्णमुद्दिश्य कार्तिके । मार्कंडेय समा प्रीतिः पितॄणां जायते ध्रुवम्

ഓ മാർകണ്ഡേയാ! കാർത്തിക മാസത്തിൽ കൃഷ്ണനെ ഉദ്ദേശിച്ച് ഇങ്ങനെ ശരിയായി ആചരിക്കുന്നവന് പിതൃകൾക്ക് നിശ്ചയമായും സമമായ (മഹത്തായ) തൃപ്തി ലഭിക്കുന്നു.

Verse 27

कृष्णस्य त्रिदशैः सार्द्धं तुष्टिर्भवति चाक्षया

കൃഷ്ണൻ ദേവന്മാരോടൊപ്പം പ്രസന്നനാകുന്നു; ആ തൃപ്തി അക്ഷയമായി നിലനിൽക്കും.

Verse 28

ये कार्तिके पुण्यतमा मनुष्यास्तिष्ठंति मासं व्रतदानयुक्ताः । रथांगतीर्थे कृतपूतगात्रास्ते यांति पुण्यं पदमव्ययं च

കാർത്തികമാസം മുഴുവൻ വ്രതദാനങ്ങളിൽ നിരതരായി നില്ക്കുന്ന പരമപുണ്യവാന്മാരായ മനുഷ്യർ, രഥാംഗതീർത്ഥത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്ത് ദേഹം ശുദ്ധമാക്കി, പുണ്യവും അവ്യയവുമായ പരമപദം പ്രാപിക്കുന്നു।

Verse 40

इति श्रीस्कान्दे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे चतुर्थे द्वारकामाहात्म्ये कार्तिके चक्रतीर्थस्नानदानश्राद्धादिमाहात्म्यवर्णनंनाम चत्वारिंशत्तमोऽध्यायः

ഇങ്ങനെ ശ്രീസ്കന്ദ മഹാപുരാണത്തിലെ ഏകാശീതിസാഹസ്രീ സംഹിതയുടെ ഏഴാം പ്രഭാസഖണ്ഡത്തിലെ നാലാം ദ്വാരകാമാഹാത്മ്യത്തിൽ ‘കാർത്തികത്തിൽ ചക്രതീർത്ഥസ്നാനം, ദാനം, ശ്രാദ്ധം മുതലായ കർമ്മങ്ങളുടെ മഹാത്മ്യവർണ്ണനം’ എന്ന നാൽപ്പതാം അധ്യായം സമാപ്തമായി।