Adhyaya 27

Verse 1

ईश्वर उवाच । स्थित्वा द्वादशिजागरे क्रतु समे दुःखापहे पुण्यदे रम्यं भागवतं शृणोति पुरुषः कृत्वा हरेः पूजनम् । पुण्यं वाजिमखस्य कोटिगुणितं संप्राप्य भक्तोत्तमश्छित्त्वा पाशसमूह पक्षनिचयं प्राप्नोति कृष्णालयम्

ഈശ്വരൻ അരുളിച്ചെയ്തു—ദ്വാദശിയിലെ ജാഗരണം അനുഷ്ഠിച്ച്, യജ്ഞസമമായ ദുഃഖനാശകവും പുണ്യദായകവുമായ വ്രതം പാലിച്ച്; തുടർന്ന് ഹരിയെ പൂജിച്ച് രമണീയമായ ഭാഗവതം ശ്രവിക്കുന്ന ഭക്തോത്തമൻ അശ്വമേധയാഗപുണ്യത്തെക്കാൾ കോടിഗുണം പുണ്യം നേടി, ബന്ധനപാശങ്ങളുടെ കൂട്ടം ഛേദിച്ച് കൃഷ്ണധാമത്തെ പ്രാപിക്കുന്നു।

Verse 2

हत्यापापसमूहकोटिनिचयैर्गुर्वंगनाकोटिभिःस्तेयैर्लक्षगुणैर्गुरोर्वधकरैः संवेष्टितो यद्यपि । श्रुत्वा भागवतं छिनत्ति सकलं कृत्वा हरेर्जागरं मुक्तिं याति नरेन्द्र निर्मलवपुर्भित्त्वा रवेर्मंडलम्

ഹേ നരേന്ദ്രാ! ഒരുവൻ ഹത്യാപാപങ്ങളുടെ കോടി കൂമ്പാരങ്ങളാലും, ഗുരുപത്നീഗമനത്തിന്റെ കോടി അപരാധങ്ങളാലും, ലക്ഷഗുണിത മോഷണങ്ങളാലും, ഗുരുവധം പോലെയുള്ള മഹാപാതകത്താലും പൊതിഞ്ഞിരിക്കുകയായാലും; സമ്പൂർണ്ണ ഭാഗവതം ശ്രവിച്ച് ഹരിയുടെ ജാഗരണം അനുഷ്ഠിച്ചാൽ അവയെല്ലാം ഛേദിച്ച്, നിർമ്മലദേഹനായ് സൂര്യമണ്ഡലം ഭേദിച്ച് മോക്ഷം പ്രാപിക്കുന്നു।

Verse 3

एकादशी द्वादशिसंप्रविष्टा कृता नभस्ये श्रवणेन युक्ता । विशेषतः सोमसुतेन संगमे करोति मुक्तिं प्रपितामहानाम्

ഏകാദശി വ്രതം ദ്വാദശിയിലേക്കു പ്രവേശിച്ച്, നഭസ്യ (ഭാദ്രപദ) മാസത്തിൽ ശ്രവണ നക്ഷത്രയോഗത്തോടെ ആചരിക്കുമ്പോൾ, പ്രത്യേകിച്ച് സോമസുത-സംഗമത്തിൽ അത് പ്രപിതാമഹന്മാർ വരെയുള്ള പിതൃകൾക്ക് മോക്ഷം നൽകുന്നു।

Verse 4

यद्दीयते द्वादशिवासरे शुभे विष्णुं समुद्दिश्य तथा पितॄणाम् । पर्य्याप्तमिष्ठैः क्रतुतीर्थदानैर्भक्त्या प्रदत्तं खलु मेरुतुल्यम्

ശുഭ ദ്വാദശി ദിനത്തിൽ വിഷ്ണുവിനെയും പിതൃകളെയും ഉദ്ദേശിച്ച് നൽകുന്ന ദാനം, ഭക്തിയോടെ സമർപ്പിക്കപ്പെടുമ്പോൾ യജ്ഞ-തീർത്ഥ-ദാനാദികളുടെ ഫലങ്ങളെക്കാൾ പര്യാപ്തമായി മേരുസമമായ മഹാപുണ്യമായി മാറുന്നു।

Verse 5

महानदीं प्राप्य दिनं च विष्णोस्तोयांजलिं यस्तुपितॄन्ददाति । श्राद्धं कृतं तेन समाः सहस्रं यच्छन्ति कामान्पितरः सुतृप्ताः

മഹാനദിയെ പ്രാപിച്ച് വിഷ്ണുവിന്റെ പുണ്യദിനത്തിൽ ആരെങ്കിലും പിതൃകൾക്ക് ജലാഞ്ജലി (തർപ്പണം) അർപ്പിച്ചാൽ, അതിലൂടെ സഹസ്ര വർഷത്തോളം ശ്രാദ്ധം ചെയ്തതുപോലെ ഫലം ലഭിക്കുന്നു; തൃപ്തരായ പിതൃകൾ ഇഷ്ടവരങ്ങൾ നൽകുന്നു।

Verse 6

शरणागतानां परिपालनेन ह्यन्नप्रदानेन शृणुष्व पुत्र । ऋणप्रदाने द्विजदेवतानां तद्वै फलं जागरणेन् विष्णोः

പുത്രാ, കേൾക്കുക—ശരണാഗതരെ പരിപാലിക്കൽ, അന്നദാനം, ദേവതുല്യ ദ്വിജരുടെ (ബ്രാഹ്മണരുടെ) കടം തീർക്കൽ എന്നിവകൊണ്ട് ലഭിക്കുന്ന ഫലം, വിഷ്ണുവിന്റെ ജാഗരണം (രാത്രിജാഗരണം) കൊണ്ടും അതേപോലെ ലഭിക്കുന്നു।

Verse 7

यः स्वर्णधेनुं मधुनीरधेनुं कृष्णाजिनं रौप्यसुवर्णमेरु । ब्रह्मांडदानं प्रददाति याति स वै फलं जागरणेन विष्णोः

സ്വർണധേനം, മധു-നീർധേനം, കൃഷ്ണാജിനം, വെള്ളി-സ്വർണ്ണമയ മേരുവോ, ബ്രഹ്മാണ്ഡദാനംവരെ ദാനം ചെയ്യുന്നവൻ—വിഷ്ണുവിന്റെ ജാഗരണം (രാത്രിജാഗരണം) കൊണ്ടുതന്നെ അതേ സമഫലം പ്രാപിക്കുന്നു।

Verse 8

सत्येन शौचेन दमेन यत्फलं क्षमादयादानबलेन षण्मुख । दशाश्वमेधैर्बहुदक्षिणैश्च तेषां फलं जागरणेन विष्णोः

ഹേ ഷൺമുഖാ! സത്യം, ശൗചം, ദമം, ക്ഷമാദികൾ, ദാനബലം എന്നിവകൊണ്ട് ലഭിക്കുന്ന പുണ്യഫലവും, ധാരാളം ദക്ഷിണയോടുകൂടിയ പത്ത് അശ്വമേധയാഗങ്ങളുടെ ഫലവും—അത് എല്ലാം വിഷ്ണുവിന്റെ ജാഗരണത്തിലൂടെ തന്നെ ലഭിക്കുന്നു।

Verse 9

स्नानेन यत्प्राप्य नदीं वीरष्ठां यत्पिंडदानेन पितुर्गयायाम् । यद्धेमदानात्कुरुजांगले च तत्स्यात्फलं जागरणेन विष्णोः

വീരഷ്ഠാ നദിയിൽ സ്നാനം ചെയ്താൽ ലഭിക്കുന്ന ഫലവും, ഗയയിൽ പിതാവിന് പിണ്ഡദാനം ചെയ്താൽ ലഭിക്കുന്ന പുണ്യവും, കുരു-ജാംഗലത്തിൽ സ്വർണ്ണദാനം ചെയ്താൽ ലഭിക്കുന്ന ഫലവും—അതേ ഫലം വിഷ്ണുവിന്റെ ജാഗരണത്തിലൂടെ ലഭിക്കുന്നു।

Verse 10

हत्यायुतानां यदि संचितानिस्तेयानि रुक्मस्य तथामितानि । निहंत्यनेकानि पुराकृतानि श्रीजागरे ये प्रपठंति गीतम्

ആർക്കെങ്കിലും പതിനായിരക്കണക്കിന് ഹത്യാപാപങ്ങളും എണ്ണമറ്റ സ്വർണ്ണമോഷണങ്ങളും സഞ്ചിതമായിരുന്നാലും, ശ്രീജാഗരണത്തിൽ ഭഗവാന്റെ സ്തുതിഗാനം പാരായണം ചെയ്യുന്നവരുടെ പൂർവകൃത അനേകം പാപങ്ങൾ നശിക്കുന്നു।

Verse 11

मार्गं न ते सौरपुरस्य दूतान्वनांतरं षण्मुख किंचिदन्यत् । स्वप्ने न पश्यंति च ते मनुष्या येषां गता जागरणेन निद्रा

ഹേ ഷൺമുഖാ! ജാഗരണത്താൽ നിദ്ര അകന്നവർ സ്വപ്നത്തിലുപോലും യമപുരിയുടെ ദൂതന്മാരെ കാണുന്നില്ല; മറ്റേതെങ്കിലും ഭയങ്കര വനപാതയും അവർ കാണുന്നില്ല।

Verse 12

काषायवस्त्रैश्च जटाभरैश्च पूर्ताग्निहोत्रैः किमु चान्य मन्त्रैः । धर्मार्थकामवरमोक्षकरीं च भद्रामेकां भजस्व कलिकालविनाशिनीं च

കാഷായവസ്ത്രം, ജടാഭാരം, പൂർത്തകർമ്മങ്ങൾ, അഗ്നിഹോത്രം അല്ലെങ്കിൽ മറ്റു മന്ത്രങ്ങൾ—ഇവയെന്തിന്? ധർമ്മാർഥകാമങ്ങളും പരമമോക്ഷവും നൽകുകയും കലികാലദോഷങ്ങൾ നശിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന ആ ഏക മംഗളവ്രതത്തെ തന്നെ ഭജിക്കൂ।

Verse 13

इत्युक्तपूर्वं किल नारदेन श्रेयोर्थबुद्ध्या विनतासुताय । कृष्णात्परं नान्यदिहास्ति दैवं व्रतं तदह्नः परमं न किंचित्

ഇങ്ങനെ നാരദൻ പരമശ്രേയസ്സിന്റെ ഉദ്ദേശത്തോടെ വിനതാസുതനായ ഗരുഡനോട് മുമ്പേ പറഞ്ഞു—‘ഇവിടെ കൃഷ്ണനേക്കാൾ ഉയർന്ന ദൈവമില്ല; ആ ദിവസത്തെ വ്രതത്തേക്കാൾ ശ്രേഷ്ഠമായ വ്രതവും ഇല്ല।’

Verse 14

भोभोः सुराः शृणुत नारद इत्यवोचद्भोभोः खगेन्द्रऋषिसिद्धमुनीन्द्रसंघाः । उत्क्षिप्य बाहुमथ भक्तजनेन चोक्तं नैकादशीव्रतसमं व्रतमस्ति किंचित्

‘കേൾക്കുവിൻ, ഹേ ദേവന്മാരേ!’ എന്നു നാരദൻ പ്രഖ്യാപിച്ചു. ‘കേൾക്കുവിൻ, ഹേ ഗരുഡ, ഋഷികൾ, സിദ്ധർ, മഹാമുനികളുടെ സംഘമേ!’ പിന്നെ കൈ ഉയർത്തി ഭക്തജനങ്ങൾ പറഞ്ഞതുപോലെ പറഞ്ഞു—‘ഏകാദശീ വ്രതത്തിന് തുല്യമായ വ്രതം ഒന്നുമില്ല।’

Verse 15

पक्षीन्द्र पापपुरुषा न हरिं भजंति तद्भक्तिशास्त्रनिरता न कलौ भवंति । कुर्वंति मूढमनसो दशमीविमिश्रामेकादशीं शुभदिनं च परित्यजंति

ഹേ പക്ഷീന്ദ്രാ, പാപികൾ ഹരിയെ ഭജിക്കുന്നില്ല; കലിയുഗത്തിൽ അവന്റെ ഭക്തിശാസ്ത്രങ്ങളിൽ നിഷ്ഠയും കാണിക്കുന്നില്ല. മോഹിതമനസ്സോടെ ദശമിയെ കലർത്തി ഏകാദശിയെ മലിനമാക്കി, ആ ശുഭദിനം ഉപേക്ഷിക്കുന്നു.

Verse 16

आर्त्तः सदा चैव सदा च रोगी पापी सदा चैव सदा च दुःखी । सदा कुलघ्नोऽथ सदा च नारकी विद्धं मुरारेर्दिनमाश्रयेत्तु यः

മുരാരി (പ്രഭു)യുടെ ‘വിദ്ധ’ ദിനത്തെ ആശ്രയിക്കുന്നവൻ എപ്പോഴും ആർ‍ത്തനായി, എപ്പോഴും രോഗിയായി, എപ്പോഴും പാപിയായി, എപ്പോഴും ദുഃഖിതനായി ഇരിക്കും; എപ്പോഴും കുലഘ്നനും എപ്പോഴും നരകഗാമിയും ആകും.

Verse 27

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहिताया सप्तमे प्रभासखंडे चतुर्थे द्वारकामाहात्म्ये द्वादशीजागरणस्य सर्वतोवरेण्यत्ववर्णनंनाम सप्तविंशतितमोऽध्यायः

ഇങ്ങനെ ശ്രീ സ്കന്ദ മഹാപുരാണത്തിലെ എൺപത്തൊന്നായിരം ശ്ലോകസംഹിതയുടെ ഏഴാം പ്രഭാസഖണ്ഡത്തിലെ നാലാം ദ്വാരകാമാഹാത്മ്യത്തിൽ ‘ദ്വാദശീ ജാഗരണത്തിന്റെ സർവതോവരേണ്യത്വവർണ്ണനം’ എന്ന പേരിലുള്ള ഇരുപത്തേഴാം അധ്യായം സമാപ്തമായി.