Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 20

स विष्णुबाणाभिहतस्त्यक्तशस्त्रः पलायितः । तस्मिन्प्रभिन्नेऽतिबले गते वै कूर्मपृष्ठके । अभज्यत बलं सर्वं विद्रुतं च दिशो दश

sa viṣṇubāṇābhihatastyaktaśastraḥ palāyitaḥ | tasminprabhinne'tibale gate vai kūrmapṛṣṭhake | abhajyata balaṃ sarvaṃ vidrutaṃ ca diśo daśa

വിഷ്ണുവിന്റെ അമ്പേറ്റ് അവൻ ആയുധങ്ങൾ ഉപേക്ഷിച്ച് ഓടിപ്പോയി. അതിശക്തനായ കൂർമ്മപൃഷ്ഠൻ പരാജയപ്പെട്ട് പോയപ്പോൾ, സൈന്യം മുഴുവൻ ചിതറി പത്തു ദിശകളിലേക്കും ഓടിപ്പോയി.

saḥhe
saḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सर्वनाम
viṣṇubāṇābhihataḥstruck by Vishnu’s arrows
viṣṇubāṇābhihataḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootviṣṇu (प्रातिपदिक) + bāṇa (प्रातिपदिक) + abhihata (कृदन्त-प्रातिपदिक; √han with abhi-)
Formतृतीया-तत्पुरुष (विष्णोः बाणैः अभिहतः), भूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषणम् (saḥ)
tyaktaśastraḥhaving abandoned his weapon
tyaktaśastraḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Roottyakta (कृदन्त; √tyaj) + śastra (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय/तत्पुरुष-प्रायः (त्यक्तं शस्त्रं यस्य/त्यक्तशस्त्रः), भूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषणम् (saḥ)
palāyitaḥfled
palāyitaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootpalāy (पलाय्) धातु; palāyita (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; क्रियाविशेषण-भावे/विशेषणम् (saḥ)
tasminin that (situation/when he)
tasmin:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
prabhinnewhen (it/he) was split/broken through
prabhinne:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootpra + bhid (भिद्) धातु; prabhinna (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्त (क्त), पुं/नपुंसक, सप्तमी, एकवचन; विशेषणम् (tasmin)
atibale(in/when) the very strong (one)
atibale:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootati (अव्यय/उपसर्ग) + bala (प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, सप्तमी, एकवचन; विशेषणम् (tasmin)
gatewhen (he) had gone
gate:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootgam (गम्) धातु; gata (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्त (क्त), पुं/नपुंसक, सप्तमी, एकवचन; विशेषणम् (tasmin)
vaiindeed
vai:
Sambandha/Discourse particle (निपात)
TypeIndeclinable
Rootvai (अव्यय)
Formनिपात (emphatic particle)
kūrmapṛṣṭhakein/at the turtle-backed one (Kūrmapṛṣṭhaka)
kūrmapṛṣṭhake:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootkūrma (प्रातिपदिक) + pṛṣṭhaka (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष (कूर्मस्य पृष्ठकः), पुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
abhajyatawas broken, was shattered
abhajyata:
Kriyā (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootbhaj (भज्) धातु
Formलङ्-लकार (अनद्यतनभूत/Imperfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, आत्मनेपद
balamthe army/force
balam:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootbala (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; अत्र प्रथमा (कर्तृ/विषय)
sarvamall, entire
sarvam:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootsarva (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषणम् (balam)
vidrutamscattered, fled away
vidrutam:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootvi + drut (द्रुत्/द्रु) धातु; vidruta (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषणम् (balam)
caand
ca:
Sambandha (Connector/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय
diśaḥdirections
diśaḥ:
Karma (Goal/कर्म-गति)
TypeNoun
Rootdiś (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन
daśaten
daśa:
Karma (Goal/कर्म-गति)
TypeAdjective
Rootdaśan (दशन्/दश) संख्याप्रातिपदिक
Formअव्यय-प्राय संख्याशब्द; अत्र diśaḥ इत्यस्य विशेषणम्, द्वितीया, बहुवचनार्थे

Narrator (Purāṇic narrator within Dvārakā-māhātmya context)

Tirtha: Dvārakā

Type: kshetra

Scene: Kūrmapṛṣṭha, wounded by Viṣṇu’s arrow, drops his weapons and flees; the remaining army breaks formation and scatters in panic toward all ten directions.

V
Viṣṇu
K
Kūrmapṛṣṭha
D
Dānavas (army)

FAQs

When the chief support of adharma collapses, its entire structure dissolves—dharma reasserts itself swiftly.

Dvārakā, as a protected kṣetra where hostile forces cannot endure.

None.