Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 9

कामं वर्षति पर्जन्यः सस्यानि रसवंति च । गावः प्रभूतदुग्धाश्च विद्यमाने नराधिपे

kāmaṃ varṣati parjanyaḥ sasyāni rasavaṃti ca | gāvaḥ prabhūtadugdhāśca vidyamāne narādhipe

ഇത്തരം നരാധിപൻ ഉണ്ടായിരിക്കുമ്പോൾ മേഘങ്ങൾ യഥാകാലം ഇഷ്ടപ്രകാരം മഴ പെയ്യുന്നു; വിളകൾ രസസമ്പന്നമാകുന്നു; പശുക്കൾ ധാരാളം പാൽ നൽകുന്നു.

कामम्as desired; sufficiently
कामम्:
Kriya-visheshaṇa (Adverbial modifier/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootकाम (प्रातिपदिक)
Formअव्यय (क्रियाविशेषण) = adverbial accusative usage; अर्थे ‘यथेष्टम्/पर्याप्तम्’
वर्षतिrains
वर्षति:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootवृष् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), परस्मैपद; प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन (sg)
पर्जन्यःthe rain-cloud; Parjanya
पर्जन्यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपर्जन्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
सस्यानिcrops
सस्यानि:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसस्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा (1st), बहुवचन
रसवन्तिjuicy; full of sap
रसवन्ति:
Karta-samānādhikaraṇa (Subject complement/विशेषण)
TypeAdjective
Rootरसवत् (प्रातिपदिक)
Formविशेषण; नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा (1st), बहुवचन; ‘सस्यानि’ इति विशेष्येण सह
and
:
Sambandha (Connector/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक-निपात (conjunction)
गावःcows
गावः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootगो (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; प्रथमा (1st), बहुवचन
प्रभूतदुग्धाःhaving abundant milk
प्रभूतदुग्धाः:
Karta-samānādhikaraṇa (Subject complement/विशेषण)
TypeAdjective
Rootप्रभूत (प्रातिपदिक) + दुग्ध (प्रातिपदिक)
Formसमासः कर्मधारयः; स्त्रीलिङ्ग; प्रथमा (1st), बहुवचन; ‘गावः’ इति विशेष्येण सह
and
:
Sambandha (Connector/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक-निपात (conjunction)
विद्यमानेwhen (he) is present; existing
विद्यमाने:
Adhikaraṇa (Locative/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootविद्यमान (प्रातिपदिक; कृदन्त)
Formवर्तमानकृदन्त (शतृ-प्रत्ययान्त); पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग; सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; ‘नराधिपे’ इति विशेष्येण सह (सप्तमी-सम्बन्ध)
नराधिपेin the king (ruler of men)
नराधिपे:
Adhikaraṇa (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootनर (प्रातिपदिक) + अधिप (प्रातिपदिक)
Formसमासः षष्ठी-तत्पुरुषः (‘नराणाम् अधिपः’); पुंलिङ्ग; सप्तमी (7th), एकवचन

Narrator (Purāṇic voice within Prabhāsa Khaṇḍa; speaker not explicit in this snippet)

Scene: Monsoon blessing scene: clouds release measured rain over green fields; farmers rejoice; cows with full udders; granaries and flowing rivers; the king’s dharma symbolized by a radiant aura or standard.

P
Parjanya

FAQs

Collective well-being in nature and society is portrayed as a fruit of dharma upheld by righteous leadership.

No single tīrtha is named; the Arbuda Khaṇḍa context frames dharma and its visible blessings.

None; the verse describes the auspicious results (phala) of dhārmic rule.