Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 41
Devanagari script
इदं त्वयाऽद्य कर्त्तव्यं त्याज्यमस्यास्तु कांचनम् । भार्याया वचनं श्रुत्वा तैः पद्मैः पूजितः शिवः
Transliteration
idaṃ tvayā'dya karttavyaṃ tyājyamasyāstu kāṃcanam | bhāryāyā vacanaṃ śrutvā taiḥ padmaiḥ pūjitaḥ śivaḥ
Translation
“ഇതു നീ ഇന്നേ ചെയ്യേണ്ടത്; ഈ സ്വർണം ഉപേക്ഷിക്കണം.” ഭാര്യയുടെ വാക്ക് കേട്ട് അവൻ ആ പദ്മങ്ങളാൽ ശിവനെ പൂജിച്ചു.
Word by Word
इदम्this
इदम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘this’
त्वयाby you
त्वया:
Karana (Agent-instrument/करण)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतृतीया, एकवचन; instrumental = by you
अद्यtoday
अद्य:
Kala (Time/काल)
TypeIndeclinable
Rootअद्य (अव्यय)
Formअव्यय (कालवाचक)
कर्त्तव्यम्must be done
कर्त्तव्यम्:
Kriya (Obligation predicate/क्रिया)
TypeAdjective
Rootकृ (धातु) + तव्यत् (कृदन्त)
Formकर्तव्यतार्थक कृदन्त (gerundive), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘to be done’
त्याज्यम्should be given up
त्याज्यम्:
Kriya (Obligation predicate/क्रिया)
TypeAdjective
Rootत्यज् (धातु) + यत् (कृदन्त)
Formकर्तव्यतार्थक कृदन्त (gerundive), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘to be abandoned’
अस्याःof her
अस्याः:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; genitive = of her
अस्तुlet it be
अस्तु:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलोट् (imperative/benedictive sense), प्रथमपुरुष, एकवचन; ‘let it be’
काञ्चनम्gold
काञ्चनम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकाञ्चन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘gold’
भार्यायाःof the wife
भार्यायाः:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootभार्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; genitive = of (the) wife
वचनम्words
वचनम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवचन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; object of श्रुत्वा
श्रुत्वाhaving heard
श्रुत्वा:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु) + त्वा (क्त्वान्त)
Formक्त्वान्त-अव्ययकृदन्त (gerund/absolutive) = having heard
तैःwith those
तैः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; demonstrative adjective qualifying पद्मैः
पद्मैःwith lotuses
पद्मैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootपद्म (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; instrumental
पूजितःwas worshipped
पूजितः:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootपूज् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘worshipped’
शिवःŚiva
शिवः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootशिव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; subject
Speaker
Deductive (narrator)
Visual Art Cues
Scene: A king, guided by his wife, sets aside gold and offers fresh lotuses to a Śiva-liṅga in a lamp-lit temple; the renounced gold lies untouched, emphasizing tyāga.
Characters & Entities
Ś
ŚivaB
Bhāryā (wife)K
Kāṃcana (gold)P
Padma (lotus)FAQs
Renunciation and right intention purify worship; listening to dharmic counsel strengthens devotion.
Arbuda-kṣetra in the Prabhāsa Khaṇḍa’s Arbuda Khaṇḍa.
Tyāga (renouncing the gold/payment) and performing padma-pūjā to Śiva.