Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 38

पुलस्त्य उवाच । एवमुक्तः स राजेंद्रो दिव्यकांतिवपुस्तदा । तं विमानमथारुह्य गतः स्वर्गं च तैः सह

pulastya uvāca | evamuktaḥ sa rājeṃdro divyakāṃtivapustadā | taṃ vimānamathāruhya gataḥ svargaṃ ca taiḥ saha

പുലസ്ത്യൻ പറഞ്ഞു—ഇങ്ങനെ ഉപദേശിക്കപ്പെട്ട ആ രാജശ്രേഷ്ഠൻ അപ്പോൾ ദിവ്യകാന്തിയാൽ ദീപ്തനായി. പിന്നെ ആ വിമാനം കയറി അവരോടൊപ്പം സ്വർഗത്തിലേക്ക് പോയി।

पुलस्त्यःPulastya
पुलस्त्यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपुलस्त्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (Perfect/परोक्षभूत), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन
एवम्thus
एवम्:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formप्रकारवाचक-अव्यय (thus)
उक्तःhaving been addressed/spoken to
उक्तः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootवच् (धातु) + त (क्त-प्रत्यय)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (Past passive participle/क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; विशेषणम् ‘सः/राजेन्द्रः’
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
राजेन्द्रःthe king of kings
राजेन्द्रः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक) + इन्द्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (‘राज्ञाम् इन्द्रः’)
दिव्यकान्तिवपुः(with) a body of divine radiance
दिव्यकान्तिवपुः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदिव्य (प्रातिपदिक) + कान्ति (प्रातिपदिक) + वपुस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; बहुपद-तत्पुरुषः (‘दिव्या कान्तिः यस्य वपुः’)
तदाthen
तदा:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (then)
तम्that
तम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन
विमानम्celestial chariot
विमानम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootविमान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन
अथthen
अथ:
Kriya-sambandha (Discourse particle/क्रियासम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअनन्तरार्थक-अव्यय (then/now)
आरुह्यhaving mounted
आरुह्य:
Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootरुह् (धातु) + आ (उपसर्ग) + ल्यप् (क्त्वा-प्रत्यय)
Formक्त्वान्त-अव्ययकृदन्त (gerund/absolutive), ‘having mounted’
गतःwent
गतः:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु) + त (क्त-प्रत्यय)
Formभूतकृदन्त (past participle used as finite sense), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; कर्तरि प्रयोगः
स्वर्गम्to heaven
स्वर्गम्:
Gati-karma (Goal as object/गतिकर्म)
TypeNoun
Rootस्वर्ग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन
and
:
Samuccaya (Conjunction/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (and)
तैःwith them
तैः:
Sahartha (Accompaniment/सहार्थ)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), बहुवचन
सहtogether
सह:
Sahartha (Accompaniment/सहार्थ)
TypeIndeclinable
Rootसह (अव्यय)
Formसहकारक-अव्यय (with)

Pulastya

Tirtha: Kulasaṃtāraṇa

Type: ghat

Listener: Yayāti

Scene: Pulastya narrates as the king’s body shines; the king steps onto a celestial vimāna surrounded by luminous beings and rises skyward from the tīrtha bank.

P
Pulastya
R
rājendra (the king)
V
vimāna
S
Svarga

FAQs

The tīrtha’s merit can transform and elevate a person, culminating in auspicious posthumous destiny symbolized by ascent to Svarga.

The context continues the Kulasaṃtāraṇa-tīrtha Māhātmya within the Arbuda Khaṇḍa of the Prabhāsa Khaṇḍa.

No direct ritual is stated in this verse; it narrates the फल (result)—ascent to heaven—following prior tīrtha-related merit.