Adhyaya 21

Verse 1

पुलस्त्य उवाच । ततो गच्छेन्नृपश्रेष्ठ पिण्डोदकमनुत्तमम् । तीर्थं यत्र तपस्तप्तं पिण्डोदकद्विजातिना

പുലസ്ത്യൻ പറഞ്ഞു—അതിനുശേഷം, ഹേ രാജശ്രേഷ്ഠാ! അനുത്തമമായ പിണ്ഡോദക തീർത്ഥത്തിലേക്ക് പോകണം; അവിടെ പിണ്ഡോദകനാമക ദ്വിജൻ തപസ്സു ചെയ്തു.

Verse 2

पुरा पिण्डोदकोनाम ब्राह्मणोऽभून्महामते । मन्दप्रज्ञोऽल्पमेधावी सोपाध्यायेन पाठितः

ഹേ മഹാമതേ! പുരാതനകാലത്ത് പിണ്ഡോദകനാമക ബ്രാഹ്മണൻ ഉണ്ടായിരുന്നു. അവൻ മന്ദപ്രജ്ഞനും അല്പമേധാവിയും ആയിരുന്നു; ഉപാധ്യായൻ അവനെ പഠിപ്പിച്ചു.

Verse 3

अशक्तोऽध्ययनं कर्तुं जाड्यभावान्महीपते । स वैराग्यं परं गत्वा संप्राप्तो गिरिगह्वरे

ഹേ രാജാവേ! മന്ദബുദ്ധി കാരണം പഠിക്കാൻ കഴിയാതെ വന്നപ്പോൾ, അദ്ദേഹം പരമമായ വൈരാഗ്യം പ്രാപിച്ച് ഒരു മലയിലെ ഗുഹയിൽ എത്തിച്ചേർന്നു.

Verse 4

एतस्मिन्नेव कालेतु तत्रैव च सरस्वती । वीणाविनोदसंयुक्ता विविक्ते तमुपस्थिता

അതേസമയം തന്നെ, വീണാവായിക്കുന്നതിൽ ആനന്ദം കണ്ടെത്തുന്ന സരസ്വതീദേവി ആ വിജനമായ സ്ഥലത്ത് അദ്ദേഹത്തിന്റെ മുന്നിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു.

Verse 5

तं दृष्ट्वा ब्राह्मणं खिन्नं वैराग्येण समन्वितम् । कृपाविष्टा महादेवी वाक्यमेतदुवाच ह

ആ ബ്രാഹ്മണൻ ദുഃഖിതനും വൈരാഗ്യം നിറഞ്ഞവനുമാണെന്ന് കണ്ട്, കാരുണ്യം തോന്നിയ മഹാദേവി ഇപ്രകാരം അരുളിച്ചെയ്തു.

Verse 6

सरस्वत्युवाच । कस्मात्त्वं खिद्यसे विप्र विरक्त इव भाससे । कस्मान्न हृष्यसि हृदा कस्मादत्र त्वमागतः । वद शीघ्रं महाभाग तवांतिके वसाम्यहम्

സരസ്വതി പറഞ്ഞു: 'ഹേ ബ്രാഹ്മണാ! നീ എന്തിനാണ് ദുഃഖിക്കുന്നത്? നീ എന്തിനാണ് വിരക്തനെപ്പോലെ കാണപ്പെടുന്നത്? നിന്റെ ഹൃദയം സന്തോഷിക്കാത്തത് എന്തുകൊണ്ട്? നീ എന്തിനാണ് ഇവിടെ വന്നത്? ഹേ പുണ്യാത്മാവേ! വേഗം പറയൂ, ഞാൻ നിന്റെ അടുത്തുതന്നെ വസിക്കുന്നു.'

Verse 7

पिण्डोदक उवाच । अहं वैराग्यमापन्न उपाध्यायतिरस्कृतः । ज्ञानहीनो महाभागे मृत्युं वांछामि सांप्रतम्

പിണ്ഡോദകൻ പറഞ്ഞു: 'ഞാൻ വൈരാഗ്യം പ്രാപിച്ചവനും ഗുരുവിനാൽ തിരസ്കരിക്കപ്പെട്ടവനുമാണ്. ഹേ ദേവീ! അറിവില്ലാത്തവനായ ഞാൻ ഇപ്പോൾ മരണം ആഗ്രഹിക്കുന്നു.'

Verse 9

न मे सरस्वती देवी जिह्वाग्रे परिवर्तते । कारणं नान्यदस्तीह मृत्योर्मम वरानने । दृष्टोऽकस्मात्त्वया चाहं ततो यास्यामि चान्यतः । मरणं हि मम श्रेयो मूकभावान्न जीवितम्

എന്റെ നാവിന്റെ അഗ്രത്തിൽ ദേവി സരസ്വതി പ്രവർത്തിക്കുന്നില്ല. ഹേ സുന്ദരമുഖിനി, ഇവിടെ എന്റെ മരണാകാംക്ഷയ്ക്ക് മറ്റൊരു കാരണമില്ല. നീ എന്നെ അപ്രതീക്ഷിതമായി കണ്ടതിനാൽ ഞാൻ മറ്റിടത്തേക്ക് പോകും. മൂകഭാവത്തിൽ ജീവിക്കുന്നതിനെക്കാൾ എനിക്ക് മരണം ശ്രേയസ്കരം.

Verse 10

सरस्वत्युवाच । अहं सरस्वती देवी सदास्मिन्वरपर्वते । निशासुखे त्रयोदश्यां करोमि वसतिं द्विज । तस्मात्त्वं प्रार्थय वरं यदभीष्टं सुदुर्लभम्

സരസ്വതി ദേവി പറഞ്ഞു—ഞാൻ ദേവി സരസ്വതി; ഈ ശ്രേഷ്ഠ പർവതത്തിൽ ഞാൻ സദാ വസിക്കുന്നു. ഹേ ദ്വിജാ, ത്രയോദശി നാളിൽ രാത്രിയുടെ സുഖകരമായ ആരംഭത്തിൽ ഞാൻ ഇവിടെ വാസമാക്കുന്നു. അതിനാൽ നിനക്കഭീഷ്ടമായ, എത്ര ദുർലഭമായാലും, വരം ചോദിക്കൂ.

Verse 11

पिण्डोदक उवाच । प्रसादात्तव वै वाणि सर्वज्ञत्वं ममेप्सितम् । एतत्तीर्थं तु मन्नाम्ना ख्यातिं यातु शुचिस्मिते

പിണ്ഡോദകൻ പറഞ്ഞു—ഹേ വാണീദേവി, നിന്റെ പ്രസാദത്താൽ എനിക്ക് സർവ്വജ്ഞത അഭീഷ്ടമാണ്. ഹേ ശുചിസ്മിതേ, ഈ തീർത്ഥം എന്റെ നാമത്താൽ പ്രസിദ്ധി പ്രാപിക്കട്ടെ.

Verse 12

सरस्वत्युवाच । अद्यप्रभृति सर्वज्ञो ह्यत्र लोके भविष्यसि । नाम्ना तव तथा तीर्थमेतत्ख्यातिं प्रयास्यति

സരസ്വതി ദേവി പറഞ്ഞു—ഇന്നുമുതൽ നീ ഈ ലോകത്തിൽ നിശ്ചയമായി സർവ്വജ്ഞനാകും. അതുപോലെ ഈ തീർത്ഥവും നിന്റെ നാമത്താൽ പ്രസിദ്ധി പ്രാപിക്കും.

Verse 13

निशामुखे त्रयोदश्यां योऽत्र स्नानं करिष्यति । भविष्यति स सर्वज्ञो यद्यपि स्यात्सुमन्दधीः

ത്രയോദശി നാളിൽ രാത്രിയുടെ ആരംഭത്തിൽ ആരെങ്കിലും ഇവിടെ സ്നാനം ചെയ്താൽ, അവൻ സർവ്വജ്ഞനാകും—അവന്റെ ബുദ്ധി അത്യന്തം മന്ദമായാലും പോലും.

Verse 14

अत्र मे सततं वासो भविष्यति द्विजोत्तम । यस्मात्तस्मात्सदा स्नानं कर्तव्यं सुसमाहितैः

ഹേ ദ്വിജോത്തമാ! ഇവിടെ എന്റെ നിരന്തര വാസം ഉണ്ടായിരിക്കും; അതുകൊണ്ട് മനസ്സിനെ സമാധാനപ്പെടുത്തി ഏകാഗ്രരായവർ ഇവിടെ എപ്പോഴും സ്നാനം ചെയ്യേണ്ടതാണ്।

Verse 15

एवमुक्त्वा ततो देवी तत्रैवांतरधीयत । पिण्डोदको हि सर्वज्ञो भूत्वाथ स्वगृहं ययौ । व्यस्मापयज्जनान्सर्वांस्तत्तीर्थस्य समाश्रयात्

ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് ദേവി അവിടെയേ അന്തർധാനം ചെയ്തു. തുടർന്ന് പിണ്ഡോദകൻ സർവജ്ഞനായി സ്വന്തം ഗൃഹത്തിലേക്ക് മടങ്ങി; ആ തീർത്ഥത്തെ ആശ്രയിച്ചതാൽ എല്ലാവരെയും അതിന്റെ മഹിമകൊണ്ട് വിസ്മയിപ്പിച്ചു।

Verse 21

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीति साहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे तृतीयेऽर्बुदखण्डे पिण्डोदकतीर्थमाहात्म्यवर्णनंनामैकविंशोऽध्यायः

ഇങ്ങനെ ശ്രീസ്കന്ദ മഹാപുരാണത്തിലെ ഏകാശീതി-സാഹസ്രീ സംഹിതയുടെ ഏഴാം പ്രഭാസഖണ്ഡത്തിലെ മൂന്നാം അർബുദഖണ്ഡത്തിൽ ‘പിണ്ഡോദക-തീർത്ഥ-മാഹാത്മ്യ-വർണനം’ എന്ന ഇരുപത്തൊന്നാം അധ്യായം സമാപ്തമായി।