Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 62

संमार्जनं च तस्याग्रे यः करोति समाहितः । यावत्यो रेणवस्तत्र तावद्वर्षशतानि सः । मोदते विष्णुलोकस्थो नात्र कार्या विचारणा

saṃmārjanaṃ ca tasyāgre yaḥ karoti samāhitaḥ | yāvatyo reṇavastatra tāvadvarṣaśatāni saḥ | modate viṣṇulokastho nātra kāryā vicāraṇā

സമാഹിതചിത്തനായി അവന്റെ മുമ്പിൽ സംമാർജനം (തൂത്തുവാരൽ) ചെയ്യുന്നവൻ, അവിടെ എത്ര ധൂളികണങ്ങളുണ്ടോ അത്ര ശതശത വർഷങ്ങൾ വിഷ്ണുലോകത്തിൽ വസിച്ച് ആനന്ദിക്കുന്നു; ഇതിൽ സംശയമില്ല.

saṃmārjanamsweeping/cleaning
saṃmārjanam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootsaṃmārjana (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन
caand
ca:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय (conjunction): ‘and’
tasyaof him/of that (Deity)
tasya:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन
agrein front
agre:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootagra (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन (locative): ‘in front’
yaḥwho
yaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootyad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
karotidoes
karoti:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootkṛ (धातु)
Formलट् (Present/लट्), प्रथमपुरुष, एकवचन
samāhitaḥcollected/attentive
samāhitaḥ:
Karta (Subject qualifier/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootsam-ā-dhā (धातु) + ta (क्त)
Formभूतकृदन्त (क्त/ta), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; विशेषणम् (yaḥ)
yāvatyaḥas many as
yāvatyaḥ:
Karta (Subject qualifier/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootyāvatī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन; परिमाणवाचक-विशेषणम् (reṇavaḥ)
reṇavaḥdust-particles
reṇavaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootreṇu (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन
tatrathere
tatra:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Roottatra (अव्यय)
Formअव्यय (adverb): ‘there’
tāvatso many
tāvat:
Pramana (Measure/प्रमाण)
TypeIndeclinable
Roottāvat (अव्यय)
Formअव्यय (correlative adverb): ‘so many/that much’
varṣa-śatānihundreds of years
varṣa-śatāni:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootvarṣa + śata (प्रातिपदिक); समास
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन; द्विगु-समासः (śataṃ varṣāṇi)
saḥhe
saḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
modaterejoices
modate:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootmud (धातु)
Formलट् (Present/लट्), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद
viṣṇu-loka-sthaḥdwelling in Viṣṇu’s world
viṣṇu-loka-sthaḥ:
Karta (Subject qualifier/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootviṣṇu + loka + stha (प्रातिपदिक); समास
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; बहुपद-तत्पुरुषः (viṣṇoḥ loke sthaḥ) विशेषणम् (saḥ)
nanot
na:
Sambandha (Negation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
Formअव्यय (negation particle): ‘not’
atrahere (in this matter)
atra:
Adhikarana (Scope/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootatra (अव्यय)
Formअव्यय (adverb): ‘here/in this matter’
kāryāto be done/necessary
kāryā:
Karta (Predicate adjective/विधेय)
TypeAdjective
Rootkārya (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; विधेय-विशेषणम् (vicāraṇā)
vicāraṇāconsideration/deliberation
vicāraṇā:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootvicāraṇā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन

Narrator/Ṛṣi addressing the King (contextual speaker within Arbuda Khaṇḍa)

Tirtha: Hṛṣīkeśa

Type: kshetra

Listener: nṛpa (king)

Scene: A devotee sweeps the temple forecourt before Hṛṣīkeśa, dust motes rising in sunbeams; the deity’s presence is felt from the sanctum; the scene emphasizes humility and luminous particles.

V
Viṣṇuloka
V
Viṣṇu

FAQs

Humble service like cleaning a sacred space is highly meritorious and leads to exalted posthumous joy in Viṣṇu’s realm.

The immediate precinct ‘before Him’—the Hṛṣīkeśa shrine area—where even dust becomes a measure of merit.

Saṃmārjana: sweeping/cleaning in front of the deity with a concentrated mind.