Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 41

Devanagari script

स्वागतं ते मुनिश्रेष्ठ भूयः सुस्वागतं च ते । एतद्राज्यममी पुत्रा विभवश्च तव प्रभो

Transliteration

svāgataṃ te muniśreṣṭha bhūyaḥ susvāgataṃ ca te | etadrājyamamī putrā vibhavaśca tava prabho

Translation

ഹേ മുനിശ്രേഷ്ഠാ! അങ്ങേക്കു സ്വാഗതം—വീണ്ടും അത്യന്തം സുസ്വാഗതം. ഹേ പ്രഭോ! ഈ രാജ്യം, ഈ പുത്രന്മാർ, സർവ്വ വൈഭവവും അങ്ങയുടെതുതന്നെ.

Word by Word

• स्वागतम्: welcome
• स्वागतम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: स्वागत (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; अभिवादनार्थक-नाम (welcome)

• ते: to you
• ते: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी (6), एकवचन; सर्वनाम (your/to you—enclitic)

• मुनिश्रेष्ठ: O best of sages
• मुनिश्रेष्ठ: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: मुनि (प्रातिपदिक) + श्रेष्ठ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (8), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः—‘मुनिनां श्रेष्ठः’

• भूयः: again; further
• भूयः: Avyaya (Adverbial/अव्यय)
• Type: Indeclinable
• Root: भूयस् (प्रातिपदिक)
• Form: अव्यय; पुनः/अधिकम् इत्यर्थे (adverb)

• सुस्वागतम्: a very warm welcome
• सुस्वागतम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: सु (उपसर्ग/अव्यय) + स्वागत (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; कर्मधारयः—‘सु + स्वागत’ = very welcome

• च: and
• च: Avyaya (Connector/अव्यय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चयार्थक-निपात (conjunction)

• ते: to you
• ते: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी (6), एकवचन; सर्वनाम (your/to you—enclitic)

• एतत्: this
• एतत्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; विशेषण (this)

• राज्यम्: kingdom
• राज्यम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: राज्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन

• अमी: these
• अमी: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अदस् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन; विशेषण (these)

• पुत्राः: sons
• पुत्राः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पुत्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन

• विभवः: prosperity; wealth
• विभवः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: विभव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन

• च: and
• च: Avyaya (Connector/अव्यय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चयार्थक-निपात (conjunction)

• तव: your
• तव: Shashthi-sambandha (Genitive/षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी (6), एकवचन; सर्वनाम (of you/your)

• प्रभो: O lord
• प्रभो: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: प्रभु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (8), एकवचन

Speaker

Rāma

Visual Art Cues

Scene: A king greets a radiant sage at the palace threshold, hands folded, offering kingdom, sons, and prosperity as symbolic surrender; attendants hold water-pot, garlands, and lamps.

Characters & Entities

• Rāma
• Durvāsā (as muniśreṣṭha, implied)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Honoring holiness through generous speech and humble offering reflects rāja-dharma and the sanctity of the guest.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No tīrtha is directly named; the verse models dharma within a larger tīrtha-glorifying narrative.

What ritualistic prescription is mentioned?

No fixed ritual is prescribed; the verse expresses the spirit of dāna (offering) and formal welcome (svāgata) to a sage.