Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 63

यात्राकाले पुमान्यश्च ताभ्यां पूजां समाचरेत् । स वांछितफलं प्राप्य शीघ्रं स्वगृहमाप्नुयात्

yātrākāle pumānyaśca tābhyāṃ pūjāṃ samācaret | sa vāṃchitaphalaṃ prāpya śīghraṃ svagṛhamāpnuyāt

യാത്ര പുറപ്പെടുന്ന സമയത്ത് ആ രണ്ടുപേര്ക്ക് വിധിപൂർവ്വം പൂജ ചെയ്യുന്നവൻ ഇഷ്ടഫലം പ്രാപിച്ച് വേഗത്തിൽ സ്വന്തം വീട്ടിലെത്തും।

यात्राकालेat the time of pilgrimage
यात्राकाले:
कालाधिकरण (Temporal adjunct)
TypeNoun
Rootयात्रा-काल (प्रातिपदिक; components: यात्रा + काल)
Formपुंलिङ्गे, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; समयवाचक
पुमान्a man
पुमान्:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपुमांस् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
यःwho
यः:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; सम्बन्धबोधक
and
:
समुच्चय (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्ययम्; समुच्चय-बोधक
ताभ्याम्to/with those two
ताभ्याम्:
करण (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, तृतीया (3rd/तृतीया), द्विवचन
पूजाम्worship
पूजाम्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपूजा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन
समाचरेत्should perform
समाचरेत्:
क्रिया (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootसम्-आ-√चर् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative/विधिलिङ्), प्रथमपुरुष (3rd person/प्रथमपुरुष), एकवचन; परस्मैपदम्
सःhe
सः:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
वाञ्छितफलम्the desired fruit/result
वाञ्छितफलम्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवाञ्छित-फल (प्रातिपदिक; components: वाञ्छित (कृदन्त/क्त, √वाञ्छ्) + फल)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन
प्राप्यhaving obtained
प्राप्य:
पूर्वक्रिया (Prior action)
TypeVerb
Rootप्र-√आप् (धातु)
Formक्त्वान्त (Gerund/Absolutive), अव्ययभावः; पूर्वक्रिया (having obtained)
शीघ्रम्quickly
शीघ्रम्:
क्रियाविशेषण (Manner adjunct)
TypeIndeclinable
Rootशीघ्र (अव्ययप्राय/प्रातिपदिक)
Formअव्ययम्; क्रियाविशेषणम् (adverb)
स्वगृहम्to his own house
स्वगृहम्:
कर्म (Goal as object)
TypeNoun
Rootस्व-गृह (प्रातिपदिक; components: स्व + गृह)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन
आप्नुयात्should reach/attain
आप्नुयात्:
क्रिया (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√आप् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative/विधिलिङ्), प्रथमपुरुष (3rd person/प्रथमपुरुष), एकवचन; परस्मैपदम्

Sūta (continued narration context)

Tirtha: Ambāvṛddhā (Mahodaya-kṣetra)

Type: kshetra

Scene: A traveler, staff in hand and bundle packed, offers a lamp and flowers to two guardian figures at the city gate-shrine; the road stretches outward while a protective aura surrounds the traveler, foreshadowing successful return.

S
Sūta
A
Ambāvṛddhā (implied context)

FAQs

Undertake travel with remembrance and worship of the kṣetra’s divinities; sacred orientation protects one’s path and purpose.

The instruction belongs to the Ambāvṛddhā kṣetra setting within Nāgarakhaṇḍa’s Tīrthamāhātmya.

Perform pūjā to the two deities before departing on a journey to gain desired outcomes and safe return.