Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 16

तेजोऽन्वितं यथा भानुं रूपौदार्यगुणान्वितम् । यौवने वर्तमानं च मूर्तं काममिवापरम्

tejo'nvitaṃ yathā bhānuṃ rūpaudāryaguṇānvitam | yauvane vartamānaṃ ca mūrtaṃ kāmamivāparam

അവൻ സൂര്യനെപ്പോലെ തേജസ്സുള്ളവൻ, രൂപ-ഔദാര്യ-ഗുണങ്ങളാൽ സമ്പന്നൻ; യൗവനത്തിൽ നിലകൊണ്ട്, മറ്റൊരു മూర్తിമാൻ കാമദേവനെപ്പോലെ തോന്നി.

तेजःsplendour
तेजः:
Sambandha (Qualifier base/विशेषणाधार)
TypeNoun
Rootतेजस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन; समासपूर्वपद (तेजः-अन्वितम्)
अन्वितम्endowed (with)
अन्वितम्:
Karma (Object-qualifier/कर्मविशेषण)
TypeAdjective
Rootअन्वि + इ (धातु) → अन्वित (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (क्त); पुंलिङ्ग; द्वितीया, एकवचन; विशेषण (bhānum / tam implied)
यथाlike
यथा:
Sambandha (Comparative marker/उपमानसूचक)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
Formअव्यय; उपमानवाचक (as/like)
भानुम्the sun
भानुम्:
Upamana (Standard of comparison/उपमान)
TypeNoun
Rootभानु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया, एकवचन; उपमान (यथा)
रूपौदार्यगुणान्वितम्endowed with beauty, generosity, and virtues
रूपौदार्यगुणान्वितम्:
Karma (Object-qualifier/कर्मविशेषण)
TypeAdjective
Rootरूप (प्रातिपदिक) + औदार्य (प्रातिपदिक) + गुण (प्रातिपदिक) + अन्वित (कृदन्त)
Formसमाहार/तत्पुरुष-समास (रूप-औदार्य-गुणैः अन्वितम्); पुंलिङ्ग; द्वितीया, एकवचन; विशेषण
यौवनेin youth
यौवने:
Adhikarana (Location/state/अधिकरण)
TypeNoun
Rootयौवन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; सप्तमी (अधिकरण), एकवचन
वर्तमानम्being/abiding
वर्तमानम्:
Karma (Object-qualifier/कर्मविशेषण)
TypeAdjective
Rootवृत् (धातु) → वर्तमान (कृदन्त)
Formवर्तमानकृदन्त (शतृ); पुंलिङ्ग; द्वितीया, एकवचन; विशेषण
and
:
Sambandha (Conjunction/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (and)
मूर्तम्embodied
मूर्तम्:
Karma (Object-qualifier/कर्मविशेषण)
TypeAdjective
Rootमूर्ति/मूर्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया, एकवचन; विशेषण (kāmam)
कामम्Kāma (god of love)
कामम्:
Upamana (Standard of comparison/उपमान)
TypeNoun
Rootकाम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया, एकवचन; उपमान (इव)
इवas if
इव:
Sambandha (Simile particle/उपमासूचक)
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
Formअव्यय; उपमावाचक (as if/like)
अपरम्another
अपरम्:
Karma (Object-qualifier/कर्मविशेषण)
TypeAdjective
Rootअपर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया, एकवचन; विशेषण (kāmam)

Narrator (contextual)

Scene: A youthful brāhmaṇa traveler stands or sits, glowing like the sun; his face serene, features refined, suggesting an almost divine presence—‘another Kāma embodied’.

B
bhānu (sun)
K
Kāma

FAQs

Purāṇas often mark destiny-bearing encounters through auspicious signs; the guest’s radiance signals an important turning point in the tīrtha narrative.

No site is named in this descriptive verse; it introduces the extraordinary traveler who will speak of a sacred remedy.

None; it is a poetic description emphasizing the guest’s auspicious presence.