Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 56

यया व्याप्तमिदं सर्वं त्रैलोक्यं सचराचरम् । स्त्रीरूपैर्विविधैर्देव्या वरं तस्या वृणोम्यहम्

yayā vyāptamidaṃ sarvaṃ trailokyaṃ sacarācaram | strīrūpairvividhairdevyā varaṃ tasyā vṛṇomyaham

വിവിധ സ്ത്രീരൂപങ്ങളാൽ ഈ ചരാചരങ്ങളായ മൂന്നു ലോകങ്ങളിലും വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്ന ആ ദേവിയിൽ നിന്ന് ഞാൻ വരം ചോദിക്കുന്നു.

yayāby whom
yayā:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootyad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), एकवचन; सर्वनाम (relative)
vyāptampervaded
vyāptam:
Kriya (Predicative/क्रियाविशेषण-भाव)
TypeAdjective
Rootvi-ā-√āp (धातु) → vyāpta (कृदन्त; क्त)
Formभूतकृदन्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; ‘idaṃ sarvam’ इत्यस्य विशेषण
idamthis
idam:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootidam (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
sarvamall
sarvam:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootsarva (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘idam’ इत्यस्य विशेषण
trailokyamthe three worlds
trailokyam:
Karta (Apposition/कर्ता-समानाधिकरण)
TypeNoun
Roottri (संख्या-प्रातिपदिक) + loka (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; द्विगु-समास (त्रयः लोकाः)
sa-cara-acaramwith moving and unmoving (beings)
sa-cara-acaram:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootsa (अव्यय/उपसर्ग-सदृश) + cara (प्रातिपदिक) + acara (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; द्वन्द्व-समास (चर + अचर) ‘trailokyam’ इत्यस्य विशेषण
strī-rūpaiḥby female forms
strī-rūpaiḥ:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootstrī (प्रातिपदिक) + rūpa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; तत्पुरुष-समास (स्त्रियाः रूपाणि)
vividhaiḥvarious
vividhaiḥ:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootvividha (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; ‘strīrūpaiḥ’ इत्यस्य विशेषण
devyāḥof the Goddess
devyāḥ:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootdevī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन
varama boon
varam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootvara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
tasyāḥof her
tasyāḥ:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
vṛṇomiI choose/request
vṛṇomi:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√vṛ (वृञ् वरणे) (धातु)
Formलट्-लकार, उत्तमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
ahamI
aham:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootasmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

An unidentified ascetic/speaker addressing the Devi (contextually the tapasvī)

Type: kshetra

Scene: The devotee proclaims the Goddess’s all-pervading nature across the three worlds, shown as multiple feminine forms filling cosmos—celestial, terrestrial, and nether realms—while the speaker stands in awe.

D
Devī

FAQs

The Goddess is presented as immanent—pervading all realms—so devotion and humility are the proper approach when seeking boons.

The verse belongs to the Nāgarakhaṇḍa’s Tīrthamāhātmya context; the immediate shloka itself does not name a particular tīrtha.

No explicit ritual is prescribed here; the focus is on recognizing Devī’s all-pervading nature while requesting a boon.