Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 27
Devanagari script
तदोत्थिता पुनर्वाणी तारा गगनगोचरा । विश्वामित्रं मुनिश्रेष्ठं हर्षयंती द्विजोत्तमाः
Transliteration
tadotthitā punarvāṇī tārā gaganagocarā | viśvāmitraṃ muniśreṣṭhaṃ harṣayaṃtī dvijottamāḥ
Translation
അപ്പോൾ വീണ്ടും ഒരു വാണി ഉയർന്നു—താരാസദൃശമായി, ഗഗനത്തിൽ സഞ്ചരിക്കുന്നതായി—മുനിശ്രേഷ്ഠനായ വിശ്വാമിത്രനെ ആനന്ദിപ്പിച്ചു, ഹേ ദ്വിജോത്തമാ!
Word by Word
तदाthen
तदा:
Kāla (Temporal adverb/काल)
TypeIndeclinable
Roottadā (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक क्रियाविशेषण
उत्थिताarisen
उत्थिता:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootud-√sthā (स्था धातु) + utthitā (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्त (क्त), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; ‘वाणी’ इति विशेषण
पुनःagain
पुनः:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootpunaḥ (अव्यय)
Formअव्यय; पुनरावृत्तिवाचक क्रियाविशेषण
वाणीspeech; voice
वाणी:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootvāṇī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन
ताराTārā (name)
तारा:
Karta (Apposition/कर्ता)
TypeNoun
Roottārā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; ‘वाणी’ इत्यस्य समानाधिकरणम्
गगनगोचराmoving in the sky
गगनगोचरा:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootgagana-gocarā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (gagana + gocarā)
विश्वामित्रम्Viśvāmitra
विश्वामित्रम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootviśvāmitra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2/कर्म), एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (viśva + mitra)
मुनिश्रेष्ठम्best of sages
मुनिश्रेष्ठम्:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootmuniśreṣṭha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (muni + śreṣṭha); ‘विश्वामित्रम्’ इति विशेषण
हर्षयन्तीgladdening
हर्षयन्ती:
Kriyā (Participial action/क्रिया)
TypeAdjective
Root√hṛṣ (हृष् धातु) + harṣayantī (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formवर्तमानकृदन्त (शतृ/न्त), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; कर्मसापेक्ष—‘विश्वामित्रम्’ इति कर्म
द्विजोत्तमाthe best of the twice-born (lady)
द्विजोत्तमा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootdvija-uttamā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (dvija + uttamā); ‘तारा’ इत्यस्य विशेषण/उपाधि
Speaker
Narrator
Tirtha Mahatmya
Type: kshetra
Visual Art Cues
Scene: A star-like voice-form rises again in the sky, moving across the heavens; Viśvāmitra’s face brightens with delight as the revelation continues.
Characters & Entities
V
ViśvāmitraA
Aśarīrā VāṇīFAQs
Guidance for the devotee appears repeatedly when the seeker remains attentive and faithful in a sacred setting.
Puṣkara (implied by the ongoing Puṣkara-centered Tīrthamāhātmya narrative).
None; it transitions to instructions for identifying the correct water-body/spot.