Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 19

दिवाकरकरैः स्पृष्टं तमो यद्वत्प्रणश्यति । पुष्करोदकसंस्पर्शाच्छीघ्रं गच्छति पातकम्

divākarakaraiḥ spṛṣṭaṃ tamo yadvatpraṇaśyati | puṣkarodakasaṃsparśācchīghraṃ gacchati pātakam

സൂര്യകിരണങ്ങളുടെ സ്പർശത്തിൽ അന്ധകാരം എങ്ങനെ നശിക്കുമോ, അതുപോലെ പുഷ്കരജലസ്പർശത്തിൽ പാപം വേഗത്തിൽ അകലുന്നു।

दिवाकरकरैःby the sun’s rays
दिवाकरकरैः:
करण (Instrument)
TypeNoun
Rootदिवाकर-कर (प्रातिपदिक; दिवाकरस्य कराः)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (करण/Instrumental), बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुषसमास (दिवाकरस्य कराः)
स्पृष्टम्touched
स्पृष्टम्:
कर्मणि-विशेषण (Object qualifier)
TypeVerb
Rootस्पृश् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (भूतकर्मणि/PPP), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘तमः’ इत्यस्य विशेषणम्
तमःdarkness
तमः:
कर्ता (Subject)
TypeNoun
Rootतमस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (Nominative), एकवचन
यद्वत्just as
यद्वत्:
सम्बन्ध/उपमान (Comparative marker)
TypeIndeclinable
Rootयद्वत् (अव्यय)
Formअव्यय; उपमानार्थक-निपात (comparative particle: ‘just as’)
प्रणश्यतिperishes, disappears
प्रणश्यति:
क्रिया (Predicate)
TypeVerb
Rootप्र-नश् (धातु)
Formलट्-लकार (वर्तमान), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
पुष्करोदकसंस्पर्शात्from contact with Pushkara water
पुष्करोदकसंस्पर्शात्:
अपादान (Source/Cause)
TypeNoun
Rootपुष्कर-उदक-संस्पर्श (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी (Ablative), एकवचन; बहु-तत्पुरुषसमास (पुष्करस्य उदकस्य संस्पर्शः)
शीघ्रम्quickly
शीघ्रम्:
क्रियाविशेषण (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootशीघ्र (प्रातिपदिक)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)
गच्छतिgoes away, departs
गच्छति:
क्रिया (Predicate)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formलट्-लकार (वर्तमान), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
पातकम्sin
पातकम्:
कर्ता (Subject)
TypeNoun
Rootपातक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (Nominative), एकवचन; ‘गच्छति’ इत्यस्य कर्ता (अर्थतः ‘पापं नश्यति’)

Skanda (contextual attribution within Nāgara Khaṇḍa Tīrthamāhātmya narration)

Tirtha: Puṣkara

Type: kund

Scene: A pilgrim touches the shimmering Puṣkara waters as sunrays strike the lake; darkness-like smoke representing pāpa dissolves into light.

P
Puṣkara
P
Puṣkara water
D
Divākara (Sun)

FAQs

Contact with sanctity is transformative: Puṣkara’s waters are likened to sunlight that dispels inner darkness.

Puṣkara tīrtha, specifically its sacred water (puṣkarodaka).

Saṃsparśa/snān with Puṣkara water is recommended as a rapid purifier of sin.