Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 23

त्रिशंकुरुवाच । अनेनैव शरीरेण स्वर्गाय गमनं प्रति । मया संप्रार्थितो यज्ञो वसिष्ठान्मुनिसत्तमात्

triśaṃkuruvāca | anenaiva śarīreṇa svargāya gamanaṃ prati | mayā saṃprārthito yajño vasiṣṭhānmunisattamāt

ത്രിശങ്കു പറഞ്ഞു: ഈ ശരീരത്തോടെയേ സ്വർഗത്തിലേക്ക് പോകണമെന്ന ആഗ്രഹത്തോടെ, അതിനായി മുനിശ്രേഷ്ഠനായ വസിഷ്ഠനോട് യജ്ഞം നടത്തണമെന്നു ഞാൻ അപേക്ഷിച്ചു.

त्रिशङ्कुःTriśaṅku
त्रिशङ्कुः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootत्रिशङ्कु (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; वक्ता
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (परोक्षभूत), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
अनेनwith this
अनेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन; ‘शरीरेण’ इत्यस्य विशेषणवत्
एवindeed / only
एव:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारण-अव्यय (emphatic particle)
शरीरेणwith the body
शरीरेण:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootशरीर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन
स्वर्गायto heaven
स्वर्गाय:
Sampradana (Goal/Purpose/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootस्वर्ग (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, चतुर्थी (4th), एकवचन; गन्तव्य-प्रयोजन (dative of goal)
गमनम्going
गमनम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootगम् (धातु) + अन (कृदन्त/भाव)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; भाववाचक-नाम (action noun)
प्रतिtowards / with regard to
प्रति:
Sambandha (Prepositional/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootप्रति (अव्यय/उपसर्ग)
Formउपपद-अव्यय (preposition)
मयाby me
मया:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतृतीया (3rd), एकवचन
संप्रार्थितःwas earnestly requested
संप्रार्थितः:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootसम्-प्र-अर्थ् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (क्त/PPP), पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; ‘यज्ञः’ इत्यस्य विशेषण
यज्ञःsacrifice
यज्ञः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयज्ञ (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
वसिष्ठात्from Vasiṣṭha
वसिष्ठात्:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootवसिष्ठ (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, पञ्चमी (5th), एकवचन; अपादान (source)
मुनिसत्तमात्from the best of sages
मुनिसत्तमात्:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootमुनि-सत्तम (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, पञ्चमी (5th), एकवचन; मुनिनाम् सत्तमः इति षष्ठी-तत्पुरुष; ‘वसिष्ठात्’ इत्यस्य विशेषण

Triśaṅku

Scene: Triśaṅku, regal and resolute, petitions Vasiṣṭha in an āśrama for a special yajña; sacrificial altar, kuśa grass, and fire implements are visible, with a sense of looming controversy.

T
Triśaṅku
V
Vasiṣṭha
Y
yajña
S
svarga

FAQs

Desire for extraordinary spiritual attainment must still align with dharma and the counsel of realized sages.

The verse is narrative within Tīrthamāhātmya; it does not name a tirtha but frames the episode that supports the chapter’s sacred-geography teaching.

A yajña is requested as the means for attaining svarga; details of the rite are not given in this verse.