Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 111

मांसमद्यप्रसक्तानां यत्पापं विटभोजिनाम् । तन्मे स्याद्यदि नो हन्मि सर्पं दृष्टिवशं गतम्

māṃsamadyaprasaktānāṃ yatpāpaṃ viṭabhojinām | tanme syādyadi no hanmi sarpaṃ dṛṣṭivaśaṃ gatam

മാംസവും മദ്യവും ആസക്തരായവരുടെയും നീച/അശുദ്ധഭോജനത്തിൽ ജീവിക്കുന്നവരുടെയും പാപം എതായാലും, ദൃഷ്ടിവശമായെത്തിയ ഈ സർപ്പത്തെ ഞാൻ വധിക്കാതിരുന്നാൽ അത് എനിക്കാകട്ടെ.

मांसमद्यप्रसक्तानाम्of those addicted to meat and liquor
मांसमद्यप्रसक्तानाम्:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootमांस (प्रातिपदिक) + मद्य (प्रातिपदिक) + प्रसक्त (कृदन्त; √सञ्ज्/सज् (धातु) + क्त)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन; समासः (मांसमद्ये प्रसक्ताः)
यत्which
यत्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
पापम्sin
पापम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपाप (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
विटभोजिनाम्of those who eat excrement/impure food
विटभोजिनाम्:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootविट (प्रातिपदिक) + भोजिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन; (विटं भुङ्क्ते इति विटभोजी)
तत्that (sin)
तत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
मेof me / to me
मे:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी, एकवचन (enclitic)
स्यात्would be
स्यात्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√अस् (धातु)
Formविधिलिङ्, प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
यदिif
यदि:
Sambandha (Condition marker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootयदि (अव्यय)
Formसम्बन्धबोधक-अव्यय (conditional)
not
:
Kriya-visheshaṇa (Negator/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय
हन्मिI kill
हन्मि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√हन् (धातु)
Formलट्, उत्तमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
सर्पम्snake
सर्पम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसर्प (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
दृष्टिवशम्under (my) gaze/control
दृष्टिवशम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootदृष्टि (प्रातिपदिक) + वश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
गतम्come/entered
गतम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootगतम् (कृदन्त; √गम् (धातु) + क्त)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

Unspecified (Nāgarakhaṇḍa, Tīrthamāhātmya narrative voice; likely a vow-like utterance within the tīrtha episode)

Type: kshetra

Scene: At the tīrtha boundary, the hero’s vow condemns intoxication and impure eating; the serpent, emblem of danger and moral poison, is held motionless by the hero’s steady gaze.

S
sarpa (serpent)

FAQs

It reinforces the Purāṇic ideal of self-restraint and purity, using ‘addiction’ as a marker of moral downfall.

It belongs to Nāgarakhaṇḍa’s Tīrthamāhātmya (Adhyāya 29); the verse excerpt does not name the tīrtha directly.

None is explicitly stated.