Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 10

अष्टाविंशतिसहस्राणि लक्षाः सप्तदशैव तु । प्रमाणेन कृतं प्रोक्तं यत्र शुक्लो जनार्दनः

aṣṭāviṃśatisahasrāṇi lakṣāḥ saptadaśaiva tu | pramāṇena kṛtaṃ proktaṃ yatra śuklo janārdanaḥ

അതിന്റെ പ്രമാണം ഇരുപത്തിയെട്ട് സഹസ്രവും പതിനേഴു ലക്ഷവും എന്നു പ്രസ്താവിക്കുന്നു; ഇത് കൃത (സത്യ) യുഗം, ഇതിൽ ജനാർദനൻ ശ്വേതരൂപനായി വിരാജിക്കുന്നു।

अष्टाविंशतिसहस्राणिtwenty-eight thousands
अष्टाविंशतिसहस्राणि:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअष्टाविंशति (संख्या-प्रातिपदिक) + सहस्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन — Nominative plural; द्विगु-समास ‘28 हजार’
लक्षाःlakhs (hundred-thousands)
लक्षाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootलक्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन — Nominative plural
सप्तदशseventeen
सप्तदश:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसप्तदश (संख्या-प्रातिपदिक)
Formसंख्यावाचक, पुंलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन (लक्षाः इत्यस्य विशेषणम्) — Numeral adjective ‘seventeen’ qualifying ‘लक्षाः’
एवindeed, just
एव:
Nipāta (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय (निपात) — emphatic particle
तुbut, however
तु:
Nipāta (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय (निपात) — adversative/contrastive particle
प्रमाणेनby measure/according to the extent
प्रमाणेन:
Karaṇa (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootप्रमाण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3), एकवचन — Instrumental singular
कृतम्made, composed
कृतम्:
Kriyāviśeṣaṇa (Predicate complement/विधेय)
TypeAdjective
Rootकृ (धातु) → कृत (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन — Neuter sg; predicate adjective ‘made/compiled’
प्रोक्तम्said, proclaimed
प्रोक्तम्:
Kriyāviśeṣaṇa (Predicate complement/विधेय)
TypeAdjective
Rootप्र + वच् (धातु) → प्रोक्त (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन — Neuter sg; predicate adjective ‘declared’
यत्रwhere, wherein
यत्र:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootयत्र (अव्यय)
Formअव्यय (सम्बन्ध/देशवाचक) — relative adverb ‘where/wherein’
शुक्लःwhite, bright
शुक्लः:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootशुक्ल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन — Nominative singular; विशेषण of ‘जनार्दनः’
जनार्दनःJanārdana (Viṣṇu)
जनार्दनः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootजनार्दन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन — Nominative singular

Bṛhaspati

Listener: Indra

Scene: A symbolic depiction of Satya-yuga: a luminous white-hued Janārdana (Viṣṇu) radiating sattva, with a cosmic time scale motif (kāla-cakra) and serene, pure surroundings.

B
Bṛhaspati
J
Janārdana (Viṣṇu)

FAQs

The yugas have distinctive measures and qualities; Satya (Kṛta) is marked by purity symbolized by the ‘white’ form of Janārdana.

No specific tīrtha is named; the verse focuses on yuga-measure and yuga-characteristics.

None; it is descriptive (pramāṇa and yuga identification).