Adhyaya 244

Verse 1

पैजवन उवाच । एतान्भेदान्मम ब्रूहि विस्तरेण तपोधन । त्वद्वाक्यामृतपानेन तृषा नैव प्रशाम्यति

പൈജവനൻ പറഞ്ഞു— ഹേ തപോധന! ഈ ഭേദങ്ങൾ എനിക്ക് വിശദമായി പറയുക. നിങ്ങളുടെ വാക്യാമൃതം പാനം ചെയ്തിട്ടും എന്റെ തൃഷ്ണ ശമിക്കുന്നില്ല.

Verse 2

गालव उवाच । शृणु विस्तरतो भेदान्पुराणोक्तान्वदामि ते । याञ्छ्रुत्वा मुच्यतेऽवश्यं मनुजः सर्वकिल्बिषात्

ഗാലവൻ പറഞ്ഞു— കേൾക്കുക; പുരാണങ്ങളിൽ പറഞ്ഞിരിക്കുന്ന ഭേദങ്ങൾ ഞാൻ നിനക്കു വിശദമായി പറയുന്നു. അവ കേട്ടാൽ മനുഷ്യൻ തീർച്ചയായും എല്ലാ പാപങ്ങളിൽ നിന്നുമുക്തനാകും.

Verse 3

पूर्वं तु केशवः पूज्यो द्वितीयो मधुसूदनः । संकर्षणस्तृतीयस्तु ततो दामोदरः स्मृतः

ആദ്യം കേശവൻ പൂജ്യൻ; രണ്ടാമൻ മധുസൂദനൻ; മൂന്നാമൻ സംകർഷണൻ; തുടർന്ന് ദാമോദരൻ എന്നു സ്മരിക്കപ്പെടുന്നു.

Verse 4

पंचमो वासुदेवाख्यः षष्ठः प्रद्युम्नसंज्ञकः । सप्तमो विष्णुरुक्तश्चाष्टमो माधव एव च

അഞ്ചാമൻ വാസുദേവ എന്ന നാമത്തിൽ; ആറാമൻ പ്രദ്യുമ്ന എന്ന സംജ്ഞയിൽ; ഏഴാമൻ വിഷ്ണു എന്നു പറയപ്പെടുന്നു; എട്ടാമൻ തീർച്ചയായും മാധവൻ.

Verse 5

नवमोऽनंतमूर्त्तिश्च दशमः पुरुषोत्तमः । अधोक्षजस्ततः पश्चाद्द्वादशस्तु जनार्दनः

ഒൻപതാം രൂപം അനന്തമൂർത്തി; പത്താം പുരുഷോത്തമൻ. തുടർന്ന് അധോക്ഷജൻ; പന്ത്രണ്ടാം ജനാർദനൻ എന്നു പ്രസ്താവിക്കുന്നു.

Verse 6

त्रयोदशस्तु गोविंदश्चतुर्दशस्त्रिविक्रमः । श्रीधरश्च पंचदशो हृषीकेशस्तु षोडशः

പതിമൂന്നാം രൂപം ഗോവിന്ദൻ; പതിനാലാം ത്രിവിക്രമൻ. പതിനഞ്ചാം ശ്രീധരൻ എന്നു പറയുന്നു; പതിനാറാം ഹൃഷീകേശൻ.

Verse 7

नृसिंहस्तु सप्तदशो विश्वयोनिस्ततः परम् । वामनश्च ततः प्रोक्त स्ततो नारायणः स्मृतः

പതിനേഴാം രൂപം നൃസിംഹൻ; തുടർന്ന് വിശ്വയോനി. പിന്നെ വാമനൻ എന്നു പ്രഖ്യാപിക്കുന്നു; അതിനുശേഷം നാരായണൻ സ്മരിക്കപ്പെടുന്നു.

Verse 9

पुंडरीकाक्ष उक्तस्तु ह्युपेंद्रश्च ततः परम् । हरिस्त्रयोविंशतिमः कृष्णश्चांत्य उदाहृतः

പുണ്ഡരീകാക്ഷൻ എന്നു പറയുന്നു; തുടർന്ന് ഉപേന്ദ്രൻ. ഇരുപത്തിമൂന്നാം ഹരി; അവസാനം കൃഷ്ണൻ എന്നു ഉദാഹരിക്കുന്നു.

Verse 10

मूर्त्तयस्तिथिनान्म्यः स्युरेकादश्यः सदैव हि । संवत्सरेण पूज्यंते चतुर्विंश तिमूर्तयः

ഈ മൂർത്തികൾ തിഥിനാമങ്ങളോട് ബന്ധപ്പെട്ടവയാണ്; പ്രത്യേകിച്ച് ഏകാദശികൾ എപ്പോഴും (അവയുടെ) വിശേഷകാലങ്ങൾ. ഇങ്ങനെ ഒരു വർഷം മുഴുവൻ ഇരുപത്തിനാലു മൂർത്തികൾ പൂജിക്കപ്പെടുന്നു.

Verse 11

देवावताराश्च तथा चतुर्विंशतिसंख्यकाः । मासा मार्गशिराद्याश्च मासार्द्धाः पक्षसंज्ञकाः

അതുപോലെ ദേവാവതാരങ്ങളും ഇരുപത്തിനാലെന്ന സംഖ്യയായി എണ്ണപ്പെടുന്നു. മാർഗശീർഷാദി മാസങ്ങളും ‘പക്ഷ’ എന്നറിയപ്പെടുന്ന അർദ്ധമാസങ്ങളും ഈ പുണ്യക്രമത്തിൽ ഗണിക്കപ്പെടുന്നു.

Verse 12

अधीशसहितान्नित्यं पूजयन्भक्तिमान्भवेत् । चतुर्विंशतिसंज्ञं च चतुष्टयमुदाहृतम्

അധീശ്വരനോടുകൂടെ നിത്യമായി അവരെ പൂജിക്കുന്നവൻ ഭക്തിമാനാകുന്നു. ഈ ചതുഷ്ടയം ‘ഇരുപത്തിനാല്’ എന്ന സംജ്ഞയാൽ പ്രസ്താവിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.

Verse 13

एतच्चतुष्टयं नृणां धर्मकामार्थमोक्षदम् । यः शृणोति नरो भक्त्तया पठेद्वापि समाहितः

ഈ ചതുഷ്ടയം മനുഷ്യർക്കു ധർമ്മം, കാമം, അർത്ഥം, മോക്ഷം എന്നിവ നൽകുന്നു. ഭക്തിയോടെ കേൾക്കുന്നവനും ഏകാഗ്രമായി പാരായണം ചെയ്യുന്നവനും അതിന്റെ ഫലം പ്രാപിക്കുന്നു.

Verse 14

भूतसर्गस्य गोप्ताऽसौ हरिस्तस्य प्रसीदति

ഭൂതസൃഷ്ടിയുടെ രക്ഷകനായ ആ ഹരി, അത്തരം വ്യക്തിയോട് പ്രസന്നനാകുന്നു.

Verse 244

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्य शेषशाय्युपाख्याने ब्रह्मनारदसंवादे चातुर्मास्यमाहात्म्ये शालिग्रामशिलासुमूर्त्त्युत्पत्तिवर्णनंनाम चतुश्चत्वारिंशदुत्तरद्वि शततमोध्यायः

ഇങ്ങനെ ശ്രീസ്കന്ദ മഹാപുരാണത്തിലെ ഏകാശീതിസാഹസ്രീ സംഹിതയുടെ ആറാം നാഗരഖണ്ഡത്തിൽ—ഹാടകേശ്വരക്ഷേത്രമാഹാത്മ്യം, ശേഷശായീ ഉപാഖ്യാനം, ബ്രഹ്മ-നാരദസംവാദം, ചാതുർമാസ്യമാഹാത്മ്യം എന്നിവയുടെ അന്തർഗതമായി—‘ശാലിഗ്രാമശിലയുടെ മംഗളമൂർത്തികളുടെ ഉത്ഭവവർണ്ണനം’ എന്ന പേരിലുള്ള 244-ാം അധ്യായം സമാപ്തമായി.