Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 4

तथा चैवोत्तरे प्राप्ते पूजयित्वा यथाविधि । सम्यङ्निवेदयेद्भक्त्या आत्मानं यः समाहितः । सोऽपि विष्णोः पदं पुण्यं प्राप्य संजायते सुखी

tathā caivottare prāpte pūjayitvā yathāvidhi | samyaṅnivedayedbhaktyā ātmānaṃ yaḥ samāhitaḥ | so'pi viṣṇoḥ padaṃ puṇyaṃ prāpya saṃjāyate sukhī

അതുപോലെ ഉത്തരായനം വന്നപ്പോൾ, സംയതചിത്തനായി യഥാവിധി പൂജിച്ച് ഭക്തിയോടെ സ്വയം സമ്യകമായി സമർപ്പിക്കുന്നവൻ, അവനും വിഷ്ണുവിന്റെ പുണ്യപദം പ്രാപിച്ച് സുഖിയായി തീരും।

तथाlikewise
तथा:
Kriya-visheshana (Manner/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction)
एवindeed
एव:
Sambandha (Emphasis/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण-निपात (emphasis)
उत्तरेin the northern (ayana)
उत्तरे:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootउत्तर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
प्राप्तेwhen it has arrived
प्राप्ते:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootप्राप्त (कृदन्त; √प्राप् (धातु) + क्त)
Formभूतकृत्-प्रत्ययान्त, नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन (सप्तमी-सम्बन्ध/locative absolute)
पूजयित्वाhaving worshipped
पूजयित्वा:
Kriya (Prior action/क्रिया)
TypeVerb
Root√पूज् (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय (gerund/absolutive)
यथा-विधिaccording to the prescribed rite
यथा-विधि:
Kriya-visheshana (Manner/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय) + विधि (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाव-समास; क्रियाविशेषण (adverbial: according to rule)
सम्यक्properly
सम्यक्:
Kriya-visheshana (Manner/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसम्यक् (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण
निवेदयेत्should offer/submit
निवेदयेत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√विद्/√वेद् (धातु; निवेदयति-प्रयोग, causative)
Formविधिलिङ्-लकार (Optative), प्रथम-पुरुष, एकवचन, परस्मैपद
भक्त्याwith devotion
भक्त्या:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootभक्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन
आत्मानम्oneself
आत्मानम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootआत्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
यःwho
यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
समाहितःcomposed, attentive
समाहितः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootसमाहित (कृदन्त; सम्-आ-√धा (धातु) + क्त)
Formभूतकृत्-प्रत्ययान्त, पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
अपिalso
अपि:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; निपात
विष्णोःof Viṣṇu
विष्णोः:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootविष्णु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन
पदम्abode/state
पदम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपद (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
पुण्यम्holy
पुण्यम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपुण्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
प्राप्यhaving attained
प्राप्य:
Kriya (Prior action/क्रिया)
TypeVerb
Root√प्राप् (धातु)
Formल्यप्/क्त्वा-अर्थे अव्यय (gerund: having attained)
संजायतेis born/becomes
संजायते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootसम्-√जन् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथम-पुरुष, एकवचन, आत्मनेपद
सुखीhappy
सुखी:
Karta (Predicate adjective/कर्ता)
TypeAdjective
Rootसुखिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

Sūta (contextual continuation)

Tirtha: Viṣṇupada

Type: ghat

Listener: Dvijottamāḥ (implied)

Scene: Northern-course season: crisp light, pilgrims at Viṣṇupada performing orderly pūjā—lamp, incense, flowers—then a symbolic vision of the devotee entering a serene Viṣṇu-state, depicted as a calm radiant aura and a peaceful household/community scene indicating ‘sukhī’.

V
Viṣṇu
V
Viṣṇupada-tīrtha
U
Uttarāyaṇa

FAQs

Right practice (vidhi) joined with bhakti and self-surrender is praised as the path to divine attainment and lasting auspiciousness.

Viṣṇupada-tīrtha, where worship in both solstitial periods is said to bear great fruit.

Worship ‘according to rule’ during Uttarāyaṇa and the act of ātma-nivedana (self-offering) with devotion.