Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 2

भयेन महता युक्तो हतशेषैश्च दानवैः । प्रविवेश समुद्रांतं सुदुर्गं ब्राह्मणोत्तमाः

bhayena mahatā yukto hataśeṣaiśca dānavaiḥ | praviveśa samudrāṃtaṃ sudurgaṃ brāhmaṇottamāḥ

മഹാഭയത്താൽ ആകുലനായി, കൊല്ലപ്പെട്ടവരിൽ ശേഷിച്ച ദാനവന്മാരോടൊപ്പം, ഹേ ബ്രാഹ്മണോത്തമന്മാരേ, അവൻ സമുദ്രപര്യന്തമായ അതിദുർഗമ പ്രദേശത്തിലേക്ക് പ്രവേശിച്ചു.

भयेनwith fear
भयेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootभय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन
महताgreat
महता:
Karana (Instrument/करण)
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन; विशेषणम् (भयेन)
युक्तःendowed/afflicted
युक्तः:
Karta (Subject complement/कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootयुज् (धातु)
Formभूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; ‘भयेन महता’ इति तृतीया-सम्बन्धः
हतslain
हत:
Karana (Instrument/करण)
TypeAdjective
Rootहन् (धातु)
Formभूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन; ‘हतशेषैः’ समासपूर्वपद
शेषैःremnants, survivors
शेषैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootशेष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन; ‘हतशेषैः’ समासोत्तरपद
and
:
Connector (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय, समुच्चयार्थक (conjunction)
हतशेषैःwith the surviving (few) who remained after being slain
हतशेषैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootहत + शेष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन; कर्मधारयः (हताः शेषाः ये)
दानवैःby/with the Dānavas
दानवैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootदानव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन
प्रविवेशentered
प्रविवेश:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र + विश् (धातु)
Formलिट् (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
समुद्रान्तम्the ocean’s end/shore
समुद्रान्तम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसमुद्र + अन्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (समुद्रस्य अन्तः)
सुदुर्गम्very hard to access
सुदुर्गम्:
Karma (Object qualifier/कर्मविशेषण)
TypeAdjective
Rootसु + दुर्ग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; विशेषणम् (समुद्रान्तम्)
ब्राह्मणोत्तमाःO best of Brahmins
ब्राह्मणोत्तमाः:
Address (Sambodhana/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootब्राह्मण + उत्तम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; सम्बोधनार्थे प्रयोगः (हे ब्राह्मणोत्तमाः)

Sūta (continued narration)

Type: kshetra

Listener: Brāhmaṇas/assembly

Scene: Vṛka, terrified, with a small band of surviving dānavas, enters a sea-girt, nearly inaccessible fortress—waves, cliffs, and a narrow causeway emphasizing isolation and dread.

D
Dānavas
O
Ocean/sea-region

FAQs

Fear-driven retreat highlights the instability of adharma; Purāṇic stories often redirect such figures toward tapas or the consequences of karma.

This verse mentions an ocean-bound refuge; the chapter’s larger frame remains the Hāṭakeśvara-kṣetra Māhātmya.

None.