Adhyaya 227

Verse 1

युधिष्ठिर उवाच । नरकाणां स्वरूपं च श्रुत्वा मे भयमागतम् । कथं मुक्तिर्भवेत्तेषां पापानामपि पार्थिव । व्रतैर्वा नियमैर्वापि होमैर्वा तीर्थसंश्रयैः

യുധിഷ്ഠിരൻ പറഞ്ഞു—നരകങ്ങളുടെ സ്വരൂപം കേട്ടപ്പോൾ എനിക്ക് ഭയം വന്നു. ഹേ രാജാവേ, പാപികൾക്കും മോക്ഷം എങ്ങനെ ലഭിക്കും—വ്രതങ്ങളാലോ, നിയമങ്ങളാലോ, ഹോമങ്ങളാലോ, അല്ലെങ്കിൽ തീർത്ഥാശ്രയത്തിലോ?

Verse 2

भीष्म उवाच । गंगायामस्थिपातोऽत्र येषां संजायते नृणाम् । न तेषां नारको वह्निः प्रभवेन्मध्यवर्तिनाम्

ഭീഷ്മൻ പറഞ്ഞു—ഇവിടെ ഗംഗയിൽ ആരുടെ അസ്ഥിവിസർജനം നടക്കുമോ, അവരിൽ നരകാഗ്നിക്ക് അധികാരം ഉണ്ടാകില്ല—അവർ മദ്ധ്യസ്ഥ ദുഃഖഭാഗ്യർ ആയാലും.

Verse 3

गंगायां क्रियते श्राद्धं येषां नाम्ना स्वकैः सुतैः । ते विमानं समाश्रित्य प्रयांति नरकोपरि

ആരുടെ പേരിൽ അവരുടെ സ്വന്തം പുത്രന്മാർ ഗംഗയിൽ ശ്രാദ്ധം നടത്തുമോ, അവർ ദിവ്യവിമാനത്തെ ആശ്രയിച്ച് നരകത്തിനുമീതെ കടന്ന് പോകുന്നു.

Verse 4

पापं कृत्वा प्रकुर्वंति प्रायश्चित्तं यथोदितम् । हेम यच्छंति वा भूप न तेषां नरको भवेत्

പാപം ചെയ്ത ശേഷം ശാസ്ത്രോക്തമായി പറഞ്ഞ പ്രായശ്ചിത്തം വിധിപൂർവ്വം ചെയ്യുന്നവർ, അല്ലെങ്കിൽ ഹേ രാജാവേ, സ്വർണ്ണദാനം ചെയ്യുന്നവർ—അവർക്ക് നരകം ഉണ്ടാകുകയില്ല.

Verse 5

शेषाः स्वकर्मणः प्राप्त्या सेवंते च यथोचितम् । स्वर्ग वा नरकं वापि सेवन्ते ते नराधिप

എന്നാൽ ശേഷിക്കുന്നവർ തങ്ങളുടെ കർമഫലപ്രകാരം യഥോചിതമായ അനുഭവം പ്രാപിക്കുന്നു—ഹേ നരാധിപാ, അവർ സ്വർഗ്ഗമോ നരകമോ ലഭിക്കുന്നതിനെ തന്നേ അനുഭവിക്കുന്നു.

Verse 6

धारातीर्थे म्रियंते ये स्वामिनः पुरतः स्थिताः । ते गच्छंति परं स्थानं नरकाणां सुदूरतः

ധാരാതീർത്ഥത്തിൽ സ്വാമിയുടെ സന്നിധിയിൽ നിലകൊണ്ട് ദേഹത്യാഗം ചെയ്യുന്നവർ, നരകങ്ങളിൽ നിന്ന് അതിദൂരമായ പരമപദം പ്രാപിക്കുന്നു।

Verse 7

वाराणस्यां कुरुक्षेत्रे नैमिषे नागरे पुरे । प्रयागे वा प्रभासे वा यस्त्यजेत्तनुमा त्मनः । महापातकयुक्तोऽपि नरकं न स पश्यति

വാരണാസി, കുരുക്ഷേത്രം, നൈമിഷം, നാഗരപുരം, പ്രയാഗം അല്ലെങ്കിൽ പ്രഭാസം എന്നിവിടങ്ങളിൽ ദേഹത്യാഗം ചെയ്യുന്നവൻ മഹാപാതകയുക്തനായാലും നരകം കാണുകയില്ല।

Verse 8

नीलो वा वृषभो यस्य विवाहे संनियुज्यते । स्वपुत्रेण न संपश्येन्नरकं ब्रह्महाऽपि सः

ആരുടെ വിവാഹത്തിൽ സ്വന്തം പുത്രൻ വിധിപൂർവ്വം നീല (ശ്യാമ) വൃഷഭത്തെ നിയോഗിക്കുന്നുവോ, അവൻ ബ്രഹ്മഹത്യ ചെയ്തവനായാലും നരകം കാണുകയില്ല।

Verse 9

प्रायोपवेशनं कृत्वा हृदयस्थे जनार्दने । यस्त्यजेत्पुरुषः प्राणान्नरकं न स पश्यति

ഹൃദയസ്ഥനായ ജനാർദനനെ ധ്യാനിച്ച് പ്രായോപവേശനം അനുഷ്ഠിച്ച് പ്രാണത്യാഗം ചെയ്യുന്ന പുരുഷൻ നരകം കാണുകയില്ല।

Verse 10

प्रायोपवेशनं यो च चित्रेश्वरनिवेशने । कुर्वन्ति नरकं नैव ते गच्छंति कदाचन

ചിത്രേശ്വരന്റെ നിവാസസ്ഥാനത്ത് പ്രായോപവേശനം ചെയ്യുന്നവർ ഒരിക്കലും നരകത്തിലേക്ക് പോകുകയില്ല।

Verse 11

दीनांधकृपणानां च पथिश्रममुपेयुषाम् । तीर्थयात्रापराणां च यो यच्छति सदाऽशनम् । काले वा यदि वाऽकाले नरकं न स पश्यति

ദീനർ, അന്ധർ, ദരിദ്രർ, വഴിശ്രമം കൊണ്ടു ക്ഷീണിച്ചവർ, തീർത്ഥയാത്രയിൽ നിരതർ—ഇവർക്കു എപ്പോഴും സമയത്തോ അസമയത്തോ അന്നം ദാനം ചെയ്യുന്നവൻ നരകം കാണുകയില്ല।

Verse 12

जलधेनुं च यो दद्याद्धृषसंस्थे दिवाकरे । तिलधेनुं मृगस्थे च नरकं न स पश्यति

സൂര്യൻ ധൃഷ രാശിയിൽ നിൽക്കുമ്പോൾ ‘ജലധേനു’ ദാനം ചെയ്യുകയും, സൂര്യൻ മൃഗ രാശിയിൽ നിൽക്കുമ്പോൾ ‘തിലധേനു’ ദാനം ചെയ്യുകയും ചെയ്യുന്നവൻ നരകം കാണുകയില്ല।

Verse 13

सोमे सोमग्रहे चैव सोमनाथस्य दर्शनात् । समुद्रे च सरस्वत्यां स्नात्वा न नरकं व्रजेत्

ചന്ദ്രകാലത്തും ചന്ദ്രഗ്രഹണസമയത്തും—സോമനാഥദർശനത്താൽ—സമുദ്രത്തിലും സരസ്വതിയിലും സ്നാനം ചെയ്ത് മനുഷ്യൻ നരകത്തിലേക്കു പോകുകയില്ല।

Verse 14

सन्निहित्यां कुरुक्षेत्रे राहुग्रस्ते दिवाकरे । सूर्यवारेण यः याति नरकं न स पश्यति

സൂര്യൻ രാഹുഗ്രസ്തനായിരിക്കുമ്പോൾ (ഗ്രഹണസമയത്ത്), ഞായറാഴ്ച കുരുക്ഷേത്രത്തിലെ സന്നിഹിതിയിലേക്കു പോകുന്നവൻ നരകം കാണുകയില്ല।

Verse 15

कार्तिक्यां कृत्तिकायोगे यः करोति प्रदक्षिणाम् । त्रिपुष्करस्य मौनेन नरकं न स पश्यति

കാർത്തിക മാസത്തിൽ കൃത്തികാ-യോഗം വന്നപ്പോൾ ആരെങ്കിലും പ്രദക്ഷിണ ചെയ്യുകയും, ത്രിപുഷ്കരത്തിൽ മൗനവ്രതം ആചരിക്കുകയും ചെയ്താൽ, അവൻ നരകം കാണുകയില്ല।

Verse 16

मृगसंक्रमणे ये तु सूर्यवारेण संस्थिते । चण्डीशं वीक्षयंति स्म न ते नरकगामिनः

മൃഗ-സംക്രമണ സമയത്ത് ഞായറാഴ്ച അവിടെ സന്നിഹിതരായി ചണ്ഡീശനെ ദർശിക്കുന്നവർ നരകഗാമികൾ അല്ല.

Verse 17

गां पंकाद्ब्राह्मणीं दास्यात्साधून्स्तेनाद्द्विजं वधात् । मोचयन्ति च ये राजन्न ते नरकगामिनः

ഹേ രാജാവേ! ചെളിയിൽ നിന്ന് പശുവിനെ, ദാസ്യത്തിൽ നിന്ന് ബ്രാഹ്മണിയെ, കള്ളനിൽ നിന്ന് സാദുക്കളെ, വധത്തിൽ നിന്ന് ദ്വിജനെ മോചിപ്പിക്കുന്നവർ നരകഗാമികൾ അല്ല.

Verse 18

एतत्ते सर्वमाख्यातं यत्पृष्टोऽस्मि नराधिप । यथा न नरकं याति पुरुषस्तु स्वकर्मणा । यथा च नरकं याति स्वल्पपापोऽपि मानवः

ഹേ നരാധിപാ! നീ ചോദിച്ചതെല്ലാം ഞാൻ പറഞ്ഞു—മനുഷ്യൻ തന്റെ കർമങ്ങളാൽ എങ്ങനെ നരകത്തിലേക്ക് പോകാതിരിക്കും, കൂടാതെ അല്പപാപിയെങ്കിലും എങ്ങനെ നരകത്തിലേക്ക് പോകാം എന്നും.

Verse 227

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागर खण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये श्राद्धकल्पे भीष्मयुधिष्ठिरसंवादे नरकयातनानिरसनोपायवर्णनंनाम सप्तविंशत्युत्तरद्विशततमोऽध्यायः

ഇങ്ങനെ ശ്രീ സ്കന്ദ മഹാപുരാണത്തിലെ ഏകാശീതിസാഹസ്രീ സംഹിതയുടെ ഷഷ്ഠ നാഗരഖണ്ഡത്തിൽ, ഹാടകേശ്വരക്ഷേത്രമാഹാത്മ്യത്തിലെ ശ്രാദ്ധകൽപ്പത്തിൽ, ഭീഷ്മ-യുധിഷ്ഠിരസംവാദത്തിൽ ‘നരകയാതനാ-നിരസനോപായ-വർണനം’ എന്ന 227-ാം അധ്യായം സമാപ്തമായി.