Home›Skanda Purana›Nagara Khanda›Tirtha Mahatmya›Adhyaya 220›Shloka 49
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 49

Devanagari script

यदन्नं पुरुषोऽश्नाति तदन्नास्तस्य देवताः । बाढमित्येव ते प्रोच्य गताः स्वंस्वं निकेतनम्

Transliteration

yadannaṃ puruṣo'śnāti tadannāstasya devatāḥ | bāḍhamityeva te procya gatāḥ svaṃsvaṃ niketanam

Translation

മനുഷ്യൻ ഏത് അന്നം ഭക്ഷിക്കുകയോ, അതേ അന്നം അവനോട് ബന്ധപ്പെട്ട ദേവതകൾക്കും സ്വീകര്യമാണ്. ‘തഥാസ്തു’ എന്നു പറഞ്ഞ് അവർ സമ്മതിച്ച് തങ്ങളുടെ തങ്ങളുടെ നിവാസങ്ങളിലേക്കു പോയി.

Word by Word
यत्which
यत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; सम्बन्ध-प्रत्यय (relative) — ‘यद् अन्नम्’ इति
अन्नम्food
अन्नम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootअन्न (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्
पुरुषःa man
पुरुषः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपुरुष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
अश्नातिeats
अश्नाति:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootअश् (धातु)
Formलट्-लकारः (Present), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्
तत्that
तत्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; निर्देशार्थक (correlative)
अन्नाःas food (food-formed)
अन्नाः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeNoun
Rootअन्न (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; ‘देवताः’ इति विशेषणवत् (food-formed)
तस्यof him
तस्य:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः, एकवचनम्
देवताःdeities
देवताः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदेवता (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्
बाढम्certainly, agreed
बाढम्:
Sambandha (Interjection/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootबाढम् (अव्यय)
Formअव्ययम्; अनुमोदनार्थक (assent)
इतिthus
इति:
Sambandha (Quotative/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्ययम्; वाक्य-समाप्ति/उद्धरण-चिह्न (quotative)
एवindeed, just
एव:
Sambandha (Emphasis/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्ययम्; अवधारणार्थक (emphasis)
तेthey
ते:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; सर्वनाम-रूपम्
प्रोच्यhaving said
प्रोच्य:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeIndeclinable
Rootप्र-√वच् (धातु) + ल्यप् (अव्यय-कृदन्त; क्त्वा-अर्थ)
Formअव्यय-कृदन्तम् (gerund/absolutive); ‘उक्त्वा’ अर्थे
गताःwent
गताः:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्तः (past participle used as finite); पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; कर्तरि-भावे
स्वम्own
स्वम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootस्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; ‘निकेतनम्’ इति विशेषणम्
स्वम्each one’s own
स्वम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootस्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; पुनरुक्त्या ‘प्रत्येकम्’ अर्थः
निकेतनम्abode, dwelling
निकेतनम्:
Karma (Goal/Object/कर्म)
TypeNoun
Rootनिकेतन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; गत्यर्थक-क्रियायाः कर्म
Speaker

Unspecified (dialogue continuation within the Nāgarakhaṇḍa narrative)

Tirtha Mahatmya

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A council-like moment: unseen or semi-visible divine/pitṛ figures assent (‘bāḍham’) to a rule; then they disperse to their abodes, leaving the human participants resolved and calm.

Characters & Entities
D
Devatās

FAQs

Divine acceptance depends on appropriateness and sincerity, not luxury—what is fitting for a person can be ritually fitting for offerings.

The passage belongs to a tīrtha-glorification chapter, but the specific site is not stated in these lines.

It affirms permissibility of offering foods aligned with one’s means/available diet within the śrāddha framework.

←Previous Verse
Next Verse→