Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 12

ब्राह्मणा ऊचुः । कृत्वा श्राद्धं महाराज प्रदातव्याऽथ दक्षिणा । ब्राह्मणेभ्यस्ततः श्राद्धं पितॄणां चोपतिष्ठति

brāhmaṇā ūcuḥ | kṛtvā śrāddhaṃ mahārāja pradātavyā'tha dakṣiṇā | brāhmaṇebhyastataḥ śrāddhaṃ pitṝṇāṃ copatiṣṭhati

ബ്രാഹ്മണർ പറഞ്ഞു—മഹാരാജാവേ, ശ്രാദ്ധം ചെയ്ത ശേഷം ദക്ഷിണ നിർബന്ധമായി നൽകണം. ബ്രാഹ്മണർക്കു നൽകിയ ദക്ഷിണയാൽ ശ്രാദ്ധഫലം പിതൃദേവന്മാർക്കു യഥാവിധി എത്തുന്നു.

ब्राह्मणाःthe Brahmins
ब्राह्मणाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootब्राह्मण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा (1st/कर्ता), बहुवचन
ऊचुःsaid
ऊचुः:
Kriya (Main verb/क्रिया)
TypeVerb
Root√वच् (धातु) लिट् (परोक्षभूत), प्रथमपुरुष, बहुवचन
Formलिट् (Perfect/parokṣa-past); प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपदम्
कृत्वाhaving performed
कृत्वा:
Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Root√कृ (धातु) त्वा (क्त्वान्त अव्यय)
Formक्त्वान्त-अव्यय; पूर्वकालिक क्रिया (having done)
श्राद्धम्the śrāddha rite
श्राद्धम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootश्राद्ध (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन
महा-राजO great king
महा-राज:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootमहा (प्रातिपदिक) + राजन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; सम्बोधन (8th), एकवचन; समासः—कर्मधारय (महान् राजा)
प्रदातव्याmust be given
प्रदातव्या:
Kriya (Predicate obligation/विधेय)
TypeAdjective
Rootप्र + √दा (धातु) तव्यत् (कृत्य-प्रत्यय)
Formकृत्य (gerundive/obligatory); स्त्रीलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन; विधेयविशेषण (to be given)
अथthen
अथ:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअव्यय; अनन्तरार्थक (then)
दक्षिणाthe honorarium/gift
दक्षिणा:
Karta (Grammatical subject of obligation/कर्ता)
TypeNoun
Rootदक्षिणा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; प्रथमा (1st/कर्ता/विधेय), एकवचन
ब्राह्मणेभ्यःto the Brahmins
ब्राह्मणेभ्यः:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootब्राह्मण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; चतुर्थी (4th/सम्प्रदान), बहुवचन
ततःthereupon/then
ततः:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; तदनन्तरं/तस्मात् (thereupon/then)
श्राद्धम्the śrāddha (offering)
श्राद्धम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootश्राद्ध (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन
पितॄणाम्of the ancestors
पितॄणाम्:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; षष्ठी (6th/सम्बन्ध), बहुवचन
and
:
Sambandha (Conjunction/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (and)
उपतिष्ठतिreaches/benefits/attends
उपतिष्ठति:
Kriya (Main verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootउप + √स्था (धातु) लट्, प्रथमपुरुष, एकवचन
Formलट् (Present); प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्

Brāhmaṇas

Type: kshetra

Listener: Mahārāja (king)

Scene: A king completes a śrāddha rite; brāhmaṇas seated on kuśa mats receive dakṣiṇā while offerings are mentally dedicated to pitṛs.

B
Brāhmaṇas
M
Mahārāja
Ś
Śrāddha
D
Dakṣiṇā
P
Pitṛs

FAQs

Ritual sincerity must be completed through generosity—dakṣiṇā is portrayed as the seal that carries śrāddha’s benefit to the ancestors.

This is a dharma-instruction within the Nāgarakhaṇḍa Tīrthamāhātmya; the verse itself does not specify a single tīrtha name.

After śrāddha, dakṣiṇā must be given to brāhmaṇas; this is stated as essential for the rite to properly reach the pitṛs.