Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 41
Devanagari script
विश्वामित्र उवाच । तस्य तद्वचनं श्रुत्वा चिरं ध्यात्वा तु नारदः । कृपया परयाविष्टस्ततः प्रोवाच सादरम्
Transliteration
viśvāmitra uvāca | tasya tadvacanaṃ śrutvā ciraṃ dhyātvā tu nāradaḥ | kṛpayā parayāviṣṭastataḥ provāca sādaram
Translation
വിശ്വാമിത്രൻ പറഞ്ഞു—അവന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട് നാരദൻ ദീർഘനേരം ധ്യാനിച്ചു. പിന്നെ പരമകരുണയിൽ നിറഞ്ഞ് ആദരത്തോടെ പറഞ്ഞു.
Word by Word
विश्वामित्रःViśvāmitra
विश्वामित्रः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootviśvāmitra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन (Singular)
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (Singular), परस्मैपद
तस्यof him/that (person)
तस्य:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन (Singular)
तत्that
तत्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन (Singular); विशेषण (qualifier)
वचनम्speech/statement
वचनम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootvacana (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन (Singular)
श्रुत्वाhaving heard
श्रुत्वा:
Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (Gerund/Absolutive)
चिरम्for a long time
चिरम्:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootcira (प्रातिपदिक)
Formअव्यय (क्रियाविशेषण/adverb)
ध्यात्वाhaving reflected/meditated
ध्यात्वा:
Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootध्यै (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (Gerund/Absolutive)
तुbut/indeed
तु:
Sambandha-bodhaka (Discourse particle)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
Formअव्यय (निपात/particle; contrast/emphasis)
नारदःNārada
नारदः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootnārada (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन (Singular)
कृपयाwith compassion
कृपया:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootkṛpā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन (Singular)
परयाsupreme/great
परया:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootparā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन (Singular); विशेषण (qualifier)
आविष्टःpossessed/overcome (by)
आविष्टः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Rootā-viś (धातु) + क्त (प्रत्यय)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (Past Passive Participle); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
ततःthen/thereupon
ततः:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Roottatas (अव्यय)
Formअव्यय (क्रियाविशेषण/adverb; sequence)
प्रोवाचspoke
प्रोवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र + वच् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (Singular), परस्मैपद
सादरम्respectfully
सादरम्:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootsa-ādara (प्रातिपदिक)
Formअव्यय (क्रियाविशेषण/adverb; manner)
Speaker
Viśvāmitra
Visual Art Cues
Scene: वन-आश्रम या तीर्थ-निकट सभा में नारद ध्यानमग्न, वीणा धारण किए, करुणा से भरकर राजा/याचक की ओर मुख करके आदरपूर्वक बोलने को उद्यत; पास में विश्वामित्र कथन-रूप में।
Characters & Entities
V
ViśvāmitraN
NāradaFAQs
True spiritual instruction arises from deep reflection and compassion; sages respond carefully to sincere doubt.
This verse is a narrative transition; no specific tīrtha is named in the line.
None.