Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 17

श्राद्धे वा वैश्वदेवे वा यद्यागच्छति नातिथिः । घृताहुतिं ततो दद्यात्तन्नाम्ना च हविर्भुजि

śrāddhe vā vaiśvadeve vā yadyāgacchati nātithiḥ | ghṛtāhutiṃ tato dadyāttannāmnā ca havirbhuji

ശ്രാദ്ധത്തിലോ വൈശ്വദേവത്തിലോ അതിഥി വരാതിരുന്നാൽ, അവന്റെ നാമം ഉച്ചരിച്ച് ഹവിർഭുജനായ അഗ്നിയിൽ ഘൃതാഹുതി അർപ്പിക്കണം।

श्राद्धेin the śrāddha
श्राद्धे:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootश्राद्ध (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम्
वाor
वा:
Disjunction (Avyaya function)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formविकल्पार्थक-अव्ययम्
वैश्वदेवेin the vaiśvadeva
वैश्वदेवे:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootवैश्वदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम्
वाor
वा:
Disjunction (Avyaya function)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formविकल्पार्थक-अव्ययम्
यदिif
यदि:
Condition (Avyaya function)
TypeIndeclinable
Rootयदि (अव्यय)
Formशर्तार्थक-अव्ययम्
आगच्छतिcomes
आगच्छति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootआ + गम् (धातु)
Formलट्-लकारः (वर्तमान), प्रथम-पुरुषः, एकवचनम्, परस्मैपदम्
not
:
Negation (Avyaya function)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधार्थक-अव्ययम्
अतिथिःa guest
अतिथिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअतिथि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
घृताहुतिम्an offering of ghee
घृताहुतिम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootघृत + आहुति (प्रातिपदिक); घृत-आहुति
Formस्त्रीलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुषः (घृतस्य आहुतिः)
ततःthen
ततः:
Sequence (Avyaya function)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formतसिल्-प्रत्ययान्त-अव्ययम्; क्रम/अनन्तरार्थे (then/thereupon)
दद्यात्should offer
दद्यात्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootदा (धातु)
Formविधिलिङ् (optative), प्रथम-पुरुषः, एकवचनम्, परस्मैपदम्; ‘one should give/offer’
तत्-नाम्नाin his name
तत्-नाम्ना:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम) + नामन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः (करण), एकवचनम्; ‘तन्नाम्ना’ = तस्य नाम्ना (in his name)
and
:
Conjunction (Avyaya function)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्ययम्
हविर्भुजिin Agni, the consumer of oblations
हविर्भुजि:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootहविस् + भुज् (प्रातिपदिक); हविस्-भुज्
Formपुंलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम्; उपपद-तत्पुरुषः (हविः भुङ्क्ते इति) — अग्नौ (in Agni)

Deductive (Nāgarakhaṇḍa Tīrthamāhātmya narration; likely Sūta speaking to sages)

Type: kshetra

Scene: A śrāddha/vaiśvadeva setting where no guest arrives; the host turns to the sacred fire and pours ghee while uttering the intended guest’s name; Agni’s flame rises as if accepting the offering.

Ś
Śrāddha
V
Vaiśvadeva
A
Agni (Havirbhuj)
G
Ghṛta-āhuti

FAQs

When the intended recipient is absent, the rite is not abandoned; the offering is redirected through Agni to preserve merit and ritual continuity.

No specific tīrtha is named; the verse teaches household ritual protocol within a tīrtha-mahātmya setting.

Offer a ghṛta-āhuti into Agni (havirbhuj) if no atithi arrives during śrāddha or vaiśvadeva.