Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 39

यस्य वृक्षस्य पुष्पं च तस्य स्याद्दन्तधावनम् । मातुलिंगेन तस्यास्तु मन्त्रेणानेन भक्तितः

yasya vṛkṣasya puṣpaṃ ca tasya syāddantadhāvanam | mātuliṃgena tasyāstu mantreṇānena bhaktitaḥ

ഏത് വൃക്ഷത്തിന്റെ പുഷ്പം അർപ്പിക്കുന്നുവോ, അതേ വൃക്ഷത്തിൽ നിന്നു ദന്തധാവനത്തിനായി ദാതൻ എടുക്കണം; കൂടാതെ മാതുലിംഗം (സിട്രൺ) സഹിതം ഈ മന്ത്രം ചൊല്ലി ഭക്തിയോടെ അവൾക്കായി ചെയ്യണം।

यस्यof which/whose
यस्य:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive), एकवचन
वृक्षस्यof the tree
वृक्षस्य:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootवृक्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive), एकवचन
पुष्पम्flower
पुष्पम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपुष्प (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (Nom./Acc.), एकवचन; अत्र प्रथमा (स्यात् इति सह)
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय-बोधक (conjunction)
तस्यof that (tree)
तस्य:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive), एकवचन
स्यात्should be
स्यात्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथम-पुरुष, एकवचन
दन्तधावनम्tooth-cleaning (tooth-stick/cleanser)
दन्तधावनम्:
Karta (Subject complement/कर्तृपूरक)
TypeNoun
Rootदन्त (प्रातिपदिक) + धावन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (दन्तानां धावनम्)
मातुलिङ्गेनwith citron (mātuliṅga)
मातुलिङ्गेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootमातुलिङ्ग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), एकवचन
तस्यof that (tree)
तस्य:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive), एकवचन
अस्तुlet it be
अस्तु:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलोट् (Imperative), प्रथम-पुरुष, एकवचन
मन्त्रेणwith the mantra
मन्त्रेण:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootमन्त्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), एकवचन
अनेनwith this
अनेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), एकवचन
भक्तितःdevoutly/from devotion
भक्तितः:
Hetu (Cause/Manner/हेतु)
TypeIndeclinable
Rootभक्ति (प्रातिपदिक)
Formतसिल्-प्रत्ययान्त अव्यय (ablatival adverb)

Skanda (deduced)

Type: kshetra

Scene: At dawn near a temple garden, the devotee plucks a twig from the same flowering tree used for worship and performs dantadhāvana; a citron fruit is held for the next ritual step, with mantra recitation implied.

G
Gaurī

FAQs

Purity and worship are integrated—daily conduct (like cleansing) is aligned with the same sacred offering spirit.

The instruction is part of a tīrtha-centered chapter but this verse itself gives a vrata-ācāra detail, not a site-name.

Use a twig from the offering-flower tree for dantadhāvana; use mātuliṅga along with the prescribed mantra in devotion.