Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 99

अध्यर्द्धाष्टमजा पीडा नाऽस्य कार्या त्वया विभो । शमी समिद्भिर्यो होमं तवोद्देशेन यच्छति

adhyarddhāṣṭamajā pīḍā nā'sya kāryā tvayā vibho | śamī samidbhiryo homaṃ tavoddeśena yacchati

പ്രഭോ, അധ്യർദ്ധാഷ്ടമിയിൽ നിന്നുള്ള പീഡനം അവന് നൽകരുത്. നിന്റെ നാമത്തിൽ വഹ്നി (ശമി) വിറകുകൊണ്ട് ഹോമം നടത്തുന്നവന്...

अध्यर्द्धाष्टमजाarising from the adhyarddhāṣṭama (period)
अध्यर्द्धाष्टमजा:
Karta (Subject qualifier/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootअध्यर्द्ध (प्रातिपदिक) + अष्टम (प्रातिपदिक) + ज (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष (अध्यर्द्ध-अष्टम-जा = 'born from adhyarddhāṣṭama'); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण (qualifying पीडा)
पीडाpain/affliction
पीडा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपीडा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
not
:
Pratishedha (Negation/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधार्थक-अव्यय
अस्यof him/of this person
अस्य:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; सर्वनाम
कार्याto be done/should be done
कार्या:
Vidheyavisheshana (Predicate qualifier/विधेयविशेषण)
TypeAdjective
Rootकृ (धातु √कृ) + यत् (कृत्-प्रत्यय)
Formयत्-कृदन्त (gerundive), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विधेय-विशेषण
त्वयाby you
त्वया:
Kartr-karana (Agent-instrument/कर्ता-करण)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; मध्यमपुरुष-सर्वनाम
विभोO Lord/mighty one
विभो:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootविभु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th/Vocative), एकवचन
शमीśamī (a tree/wood)
शमी:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootशमी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
समिद्भिःwith fuel-sticks
समिद्भिः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootसमिध् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन
यःwho
यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सम्बन्धक-सर्वनाम
होमम्homa/oblatory rite
होमम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootहोम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
तवof you/for you
तव:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी, एकवचन; मध्यमपुरुष-सर्वनाम
उद्देशेनwith the intention/dedication
उद्देशेन:
Hetu/Prayojana (Purpose/हेतु-प्रयोजन)
TypeNoun
Rootउद्देश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
यच्छतिoffers/gives
यच्छति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootयम् (धातु √यम्)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपदम्

Narrator (addressing a deity or powerful being as vibhu; continuation implied)

Tirtha: Hāṭakeśvara-kṣetra (contextual)

Type: kshetra

Listener: Brāhmaṇas/sages in the frame

Scene: A homa-kuṇḍa blazes beside a Śiva shrine; a devotee offers śamī twigs into the fire while chanting, with the deity invoked as protector who withholds the Adhyarddhāṣṭamī-born affliction.

A
Adhyarddhāṣṭamī
Ś
Śamī (Prosopis cineraria)
H
Homa

FAQs

Devotional rites done with proper materials and dedication are portrayed as protective, reducing suffering and obstacles.

The ritual teaching appears inside the Hāṭakeśvara-kṣetra māhātmya of the Nāgarakhaṇḍa.

Homa using śamī kindling (śamī-samid) dedicated to the addressed deity, as a pacificatory/protective act.