Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 5

ततस्ते नागरा बाह्यास्तां त्यक्त्वा दूरतः स्थिताः । कांदिशीकास्ततो याता भक्ष्यमाणास्तु राक्षसैः । नर्मदायास्तटे पुण्ये मार्कण्डाश्रमसंनिधौ

tataste nāgarā bāhyāstāṃ tyaktvā dūrataḥ sthitāḥ | kāṃdiśīkāstato yātā bhakṣyamāṇāstu rākṣasaiḥ | narmadāyāstaṭe puṇye mārkaṇḍāśramasaṃnidhau

അപ്പോൾ ബാഹ്യ നാഗരർ ആ സ്ഥലം ഉപേക്ഷിച്ച് ദൂരത്ത് നിലകൊണ്ടു. തുടർന്ന് രാക്ഷസന്മാർ ഭക്ഷിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കെ അവർ കാംദിശീകയിലേക്കു പോയി, ഒടുവിൽ നർമദയുടെ പുണ്യതീരത്ത് മാർകണ്ഡേയാശ്രമസന്നിധിയിൽ എത്തി।

ततःthen
ततः:
Adhikarana (Time)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय (क्रियाविशेषण), अर्थे: तस्मात्/अनन्तरम्
तेthey
ते:
Karta (Subject)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम् (they)
नागराःcitizens
नागराः:
Karta (Apposition)
TypeNoun
Rootनागर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्
बाह्याःoutside (the city)
बाह्याः:
Karta (Qualifier)
TypeAdjective
Rootबाह्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; विशेषणम् (outer/outside)
ताम्that (place/city)
ताम्:
Karma (Object)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः (Accusative, 2nd), एकवचनम्
त्यक्त्वाhaving left
त्यक्त्वा:
Purvakala-kriya (Prior action)
TypeVerb
Rootत्यज् (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय-भावकृदन्तम् (Gerund/Absolutive), अर्थे: having abandoned
दूरतःfrom a distance
दूरतः:
Adhikarana (Place/Distance)
TypeIndeclinable
Rootदूरतः (अव्यय)
Formअव्यय (क्रियाविशेषण), अर्थे: दूरात् (from afar)
स्थिताःstood/remained
स्थिताः:
Karta (Predicate)
TypeVerb
Rootस्था (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (Past passive participle), पुंलिङ्गे प्रथमा बहुवचनम्; अर्थे: स्थिताः = stood/remained
कांदिशीकाःthe Kāṃdiśī people
कांदिशीकाः:
Karta (Subject)
TypeNoun
Rootकांदिशीक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम् (people of Kāṃdiśī/Kāndiśī)
ततःthen/from there
ततः:
Adhikarana (Source/Time)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय (क्रियाविशेषण), अर्थे: ततः (then/from there)
याताःwent
याताः:
Karta (Predicate)
TypeVerb
Rootया (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (Past passive participle), पुंलिङ्गे प्रथमा बहुवचनम्; अर्थे: gone
भक्ष्यमाणाःbeing devoured
भक्ष्यमाणाः:
Karta (Predicate/State)
TypeVerb
Rootभक्ष् (धातु)
Formशानच्-प्रत्ययान्त वर्तमान-कर्मणि कृदन्त (Present passive participle), पुंलिङ्गे प्रथमा बहुवचनम्; अर्थे: being eaten/devoured
तुindeed/but
तु:
Sambandha (Particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय (निपातः; emphasis/contrast)
राक्षसैःby demons
राक्षसैः:
Karana (Agent in passive)
TypeNoun
Rootराक्षस (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः, बहुवचनम्
नर्मदायाःof the Narmadā
नर्मदायाः:
Sambandha (Genitive)
TypeNoun
Rootनर्मदा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः (Genitive, 6th), एकवचनम्
तटेon the bank
तटे:
Adhikarana (Location)
TypeNoun
Rootतट (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः (Locative, 7th), एकवचनम्
पुण्येholy
पुण्ये:
Adhikarana (Qualifier)
TypeAdjective
Rootपुण्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम् (holy)
मार्कण्डाश्रमसंनिधौnear Markandeya’s hermitage
मार्कण्डाश्रमसंनिधौ:
Adhikarana (Location)
TypeNoun
Rootमार्कण्ड (प्रातिपदिक) + आश्रम (प्रातिपदिक) + संनिधि (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुषः (मार्कण्डस्य आश्रमः तस्य संनिधिः); पुंलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम्

Sūta (contextual continuation)

Tirtha: Narmadā-taṭa (near Mārkaṇḍeya-āśrama)

Type: ghat

Listener: Ṛṣis/assembly

Scene: A frightened community of ‘Outer Nāgaras’ moving in a caravan, looking back as shadowy rākṣasas stalk them; the scene resolves into dawn light at the Narmadā bank with a serene hermitage nearby.

N
Nāgaras (Bāhya)
R
Rākṣasas
K
Kāṃdiśī (Kāṃdiśa)
N
Narmadā
M
Mārkaṇḍeya
M
Mārkaṇḍeya-āśrama

FAQs

When a sacred environment becomes hostile through adharma, seekers move toward safer tīrthas and saintly āśramas, where dharma is protected.

The holy bank of the Narmadā, especially the area near Mārkaṇḍeya’s āśrama.

No explicit rite is prescribed; the emphasis is on seeking refuge in a sanctified landscape (Narmadā-tīra and ṛṣi-āśrama).