Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 7

तस्माच्छुभे तु संप्राप्ते नक्षत्रे भगदैवते । त्वं विवाहय मे कन्यां प्रोत्थिते मधुसूदने । येन क्षेमंकरी ते स्यात्तथा पुत्रप्रपौत्रिणी

tasmācchubhe tu saṃprāpte nakṣatre bhagadaivate | tvaṃ vivāhaya me kanyāṃ protthite madhusūdane | yena kṣemaṃkarī te syāttathā putraprapautriṇī

അതുകൊണ്ട് ഭഗദൈവത്യമായ ശുഭ നക്ഷത്രം വന്നപ്പോൾ, മധുസൂദനൻ (വിഷ്ണു) ഉണർന്നപ്പോൾ, എന്റെ കന്യയുടെ വിവാഹം നീ നടത്തുക—അവൾ ക്ഷേമകരിണിയാകുകയും പുത്ര-പ്രപൗത്രസമ്പത്താൽ അനുഗ്രഹിതയാകുകയും ചെയ്യട്ടെ.

तस्मात्therefore/from that
तस्मात्:
Hetu (Reason/हेतु)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, पञ्चमी-विभक्ति, एकवचन — सर्वनाम
शुभेin the auspicious (one)
शुभे:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootशुभ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन — विशेषण (qualifying नक्षत्रे)
तुindeed
तु:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय (emphasis)
संप्राप्तेwhen (it has) arrived
संप्राप्ते:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeVerb
Rootसम्-प्र-आप् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (PPP), सप्तमी-विभक्ति, एकवचन (locative absolute nuance)
नक्षत्रेat the nakshatra
नक्षत्रे:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeNoun
Rootनक्षत्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
भगदैवतेat the Bhaga-deity (nakshatra)
भगदैवते:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeNoun
Rootभग + दैवत (प्रातिपदिके)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (भगस्य दैवतम्)
त्वम्you
त्वम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा-विभक्ति, एकवचन — सर्वनाम
विवाहयmarry off (conduct the marriage of)
विवाहय:
Kriya (Command/क्रिया)
TypeVerb
Rootवि-वाह् (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन, परस्मैपद; णिच्-प्रयोग (causative)
मेmy
मे:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति, एकवचन — सर्वनाम
कन्याम्daughter/girl
कन्याम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकन्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
प्रोत्थितेwhen (he has) arisen/awakened
प्रोत्थिते:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeVerb
Rootप्र-उत्-स्था (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (PPP) ‘प्रोत्थित’, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन (locative absolute)
मधुसूदनेwhen Madhusūdana (Vishnu)
मधुसूदने:
Adhikarana (Time/State/अधिकरण)
TypeNoun
Rootमधुसूदन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
येनby which/so that
येन:
Hetu/Instrument (Means/करण)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन — सम्बन्धक-सर्वनाम
क्षेमंकरीbringing welfare
क्षेमंकरी:
Visheshana (Predicate qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootक्षेम + करी (प्रातिपदिके)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; उपपद-तत्पुरुषः (क्षेमं करोति इति)
तेfor you/to you
ते:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formचतुर्थी-विभक्ति (4th/Dative), एकवचन — सर्वनाम
स्यात्may be
स्यात्:
Kriya (Main verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
तथाthus/also
तथा:
Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formप्रकारवाचक-अव्यय (manner)
पुत्रप्रपौत्रिणीhaving sons and grandsons
पुत्रप्रपौत्रिणी:
Visheshana (Predicate qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपुत्र + प्रपौत्रिन् (प्रातिपदिके)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुषः (पुत्रैः प्रपौत्रैश्च युक्ता)

Narrative voice (contextual; explicit speaker not stated in this verse)

Scene: A father requests the marriage be performed only when Bhaga’s auspicious nakṣatra arrives and when Viṣṇu has awakened; the scene turns hopeful—visions of prosperity, children, and family welfare implied.

B
Bhaga
M
Madhusūdana (Viṣṇu)
N
Nakṣatra

FAQs

Rites should align with auspicious cosmic rhythms; dharma seeks welfare (kṣema) and continuity of family through righteous conduct.

This verse is primarily calendrical/ritual guidance within a tīrtha-māhātmya narrative, not a direct praise of a named site.

Perform marriage when an auspicious nakṣatra (Bhaga-associated) occurs and after Viṣṇu’s ‘awakening’ period.