Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 17
Devanagari script
वृंदारिकाश्रुपूर्णाक्षी तस्य पृष्ठानुगा ययौ । स्मरदूती च तत्पृष्ठे मां प्रतीक्षेति वादिनी
Transliteration
vṛṃdārikāśrupūrṇākṣī tasya pṛṣṭhānugā yayau | smaradūtī ca tatpṛṣṭhe māṃ pratīkṣeti vādinī
Translation
കണ്ണീർ നിറഞ്ഞ കണ്ണുകളോടെ വൃന്ദാരിക അവന്റെ പിന്നാലെ നടന്നു. സ്മരദൂതിയും പിന്നിൽ നിന്ന് ‘എന്നെ കാത്തിരിക്കുക’ എന്നു വിളിച്ചുകൊണ്ട് വന്നു॥
Word by Word
वृंदारिकाश्रुपूर्णाक्षीshe whose eyes were full of tears (like jasmine/abundant tears)
वृंदारिकाश्रुपूर्णाक्षी:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootवृंदारिका + अश्रु + पूर्ण + अक्षि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; एकवचन; बहुव्रीहिः (यस्या अक्षिणी वृंदारिक-अश्रुभिः पूर्णे)
तस्यof him
तस्य:
Shashthi-Sambandha (Genitive relation/षष्ठीसम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक; षष्ठी-विभक्ति; एकवचन; सर्वनाम
पृष्ठानुगाfollowing behind
पृष्ठानुगा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootपृष्ठ + अनुग (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; एकवचन; विशेषण; तत्पुरुषः (पृष्ठम् अनुगच्छति इति)
ययौwent
ययौ:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootया (धातु)
Formलिट्; प्रथमपुरुष; एकवचन; परस्मैपद
स्मरदूतीCupid's messenger (female)
स्मरदूती:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootस्मर + दूती (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; एकवचन; तत्पुरुषः (स्मरस्य दूती)
चand
च:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक-निपात (conjunction)
तत्पृष्ठेbehind him
तत्पृष्ठे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootतद् + पृष्ठ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; सप्तमी-विभक्ति; एकवचन; तत्पुरुषः (तस्य पृष्ठे)
माम्me
माम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउभयलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति; एकवचन; सर्वनाम
प्रतीक्षwait (for)
प्रतीक्ष:
Kriya (Command/आज्ञा)
TypeVerb
Rootप्रति + ईक्ष् (धातु)
Formलोट् (आज्ञार्थ/Imperative); मध्यमपुरुष; एकवचन; परस्मैपद
इतिthus
इति:
Sambandha (Quotation marker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय; इति-शब्दः (quotative particle)
वादिनीspeaking/saying
वादिनी:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootवद् (धातु) + णिनि (कृदन्त)
Formस्त्रीलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; एकवचन; णिनि-प्रत्ययान्त-कर्तृवाचक (speaker)
Speaker
Unspecified narrator
Tirtha Mahatmya
Type: kshetra
Visual Art Cues
Scene: Vṛṃdārikā follows Hari with tear-filled eyes; Smaradūtī follows behind calling, ‘Wait for me!’—a moving procession into the eerie forest.
Characters & Entities
V
VṛṃdārikāS
SmaradūtīFAQs
Spiritual travel often involves emotional trials; steadfast following of dharmic guidance is portrayed as a virtue.
Not specified in this verse; it continues the journey narrative within the tīrtha context.
None.