Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 9
सूत उवाच । पूर्वं तप्त्वा तपस्तीव्रं मर्त्यलोके द्विजोत्तमाः । ततो गच्छंति संहृष्टाः स्वेच्छया त्रिदिवं प्रति । मोक्षमार्गं तथैवान्ये ध्यानाविष्कृतमानसाः
sūta uvāca | pūrvaṃ taptvā tapastīvraṃ martyaloke dvijottamāḥ | tato gacchaṃti saṃhṛṣṭāḥ svecchayā tridivaṃ prati | mokṣamārgaṃ tathaivānye dhyānāviṣkṛtamānasāḥ
സൂതൻ പറഞ്ഞു—ഹേ ദ്വിജോത്തമന്മാരേ! ആദ്യം മർത്ത്യലോകത്തിൽ തീവ്രതപസ്സ് ചെയ്ത്, പിന്നെ അവർ ഹർഷത്തോടെ സ്വേച്ഛയായി സ്വർഗ്ഗത്തിലേക്ക് പോകുന്നു. മറ്റുള്ളവരും ധ്യാനത്താൽ മനസ്സ് നിർമ്മലമായി പ്രകാശിച്ച് മോക്ഷമാർഗ്ഗത്തിൽ പ്രവേശിക്കുന്നു.
Sūta
Type: kshetra
Listener: Dvijottamāḥ / Naimiṣāraṇya sages (frame)
Scene: Sūta narrates to sages: on one side ascetics perform severe tapas in forests/near a tīrtha; a luminous path rises to svarga with joyful travelers; on the other side meditators sit in stillness, their minds radiant, moving toward a subtle gate of mokṣa.
FAQs
Austerity and meditation refine the person: some attain heavenly realms through merit, while others, through dhyāna, move toward liberation.
This verse explains spiritual trajectories rather than naming a site; it supports the chapter’s broader kṣetra-māhātmya.
Tapas (austerity) and dhyāna (meditation) are indicated as principal disciplines; no specific vow, bath, or donation is specified in this line.