Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 31

स्नात्वा तीर्थवरे तस्मिन्दृष्ट्वा तां चन्द्रकूपिकाम् । कामेश्वरं च देवेशं कामदं सुखदं नृणाम्

snātvā tīrthavare tasmindṛṣṭvā tāṃ candrakūpikām | kāmeśvaraṃ ca deveśaṃ kāmadaṃ sukhadaṃ nṛṇām

ആ ശ്രേഷ്ഠ തീർത്ഥത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്ത് ചന്ദ്രകൂപികയെ കണ്ട ശേഷം, അവൻ ദേവേശനായ കാമേശ്വരനെ ദർശിച്ചു—മനുഷ്യർക്കു ഇഷ്ടഫലം നൽകുകയും സുഖം പകരുകയും ചെയ്യുന്നവൻ।

snātvāhaving bathed
snātvā:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकाल-क्रिया)
TypeVerb
Root√snā (धातु) + ktvā (कृत्)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्यय; पूर्वक्रिया (having bathed)
tīrthavarein the excellent tīrtha
tīrthavare:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Roottīrtha-vara (प्रातिपदिक; tīrtha + vara)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारय-समास (excellent sacred place)
tasminin that
tasmin:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
dṛṣṭvāhaving seen
dṛṣṭvā:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकाल-क्रिया)
TypeVerb
Root√dṛś (धातु) + ktvā (कृत्)
Formक्त्वान्त (absolutive), अव्यय; पूर्वक्रिया (having seen)
tāmthat (her/it)
tām:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
candrakūpikāmthe Candrakūpikā (moon-well)
candrakūpikām:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootcandra-kūpikā (प्रातिपदिक; candra + kūpikā)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष-समास (moon-well; name of a well)
kāmeśvaramKāmeśvara
kāmeśvaram:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootkāma-īśvara (प्रातिपदिक; kāma + īśvara)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष-समास
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय
deveśamLord of the gods
deveśam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootdeva-īśa (प्रातिपदिक; deva + īśa)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष-समास
kāmadamgranting desires
kāmadam:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootkāma-da (प्रातिपदिक; kāma + da)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष-समास; विशेषण (qualifying the deity)
sukhadamgiver of happiness
sukhadam:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootsukha-da (प्रातिपदिक; sukha + da)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष-समास; विशेषण
nṛṇāmof men/people
nṛṇām:
Sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootnṛ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन

Narrator (within Nāgara-khaṇḍa Tīrthamāhātmya frame; exact speaker not in snippet)

Tirtha: Candrakūpikā (within the tīrthavara)

Type: kund

Scene: At a luminous sacred ford, a devotee completes bathing; nearby is the Candrakūpikā well shimmering like moonlight. Ahead stands the Kāmeśvara liṅga/shrine, radiating boon-giving grace.

C
Candrakūpikā
K
Kāmeśvara

FAQs

Pilgrimage disciplines desire by sanctifying it—rightful aims are fulfilled through tīrtha-snāna and devotion to the Lord.

Candrakūpikā, an excellent tīrtha, together with the presence of Kāmeśvara.

Snāna (ritual bathing) in the tīrtha, and darśana (reverent viewing) of Candrakūpikā and Kāmeśvara.