Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 61

राजोवाच । अहं वः प्रकरिष्यामि रक्षां ब्राह्मणसत्तमाः । तपस्थितोऽपि कार्येऽत्र न भीः कार्या कथंचन

rājovāca | ahaṃ vaḥ prakariṣyāmi rakṣāṃ brāhmaṇasattamāḥ | tapasthito'pi kārye'tra na bhīḥ kāryā kathaṃcana

രാജാവ് പറഞ്ഞു— ഹേ ബ്രാഹ്മണശ്രേഷ്ഠന്മാരേ! ഞാൻ നിങ്ങള്ക്ക് രക്ഷയുടെ ക്രമം ഏർപ്പെടുത്താം. ഞാൻ തപസ്സിൽ നിലകൊള്ളുന്നവനായാലും, ഈ കാര്യത്തിൽ നിങ്ങൾക്ക് യാതൊരു വിധത്തിലും ഭയം വേണ്ട.

राजाthe king
राजा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन, परस्मैपद
अहम्I
अहम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा-विभक्ति, एकवचन
वःto you (pl.)
वः:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formचतुर्थी/षष्ठी-रूप (Dative/Genitive), बहुवचन; अत्र चतुर्थी (to you) अधिक
प्रकरिष्यामिI will provide/arrange
प्रकरिष्यामि:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र + कृ (धातु)
Formलृट्-लकार (Simple Future), उत्तम-पुरुष, एकवचन, परस्मैपद
रक्षाम्protection
रक्षाम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootरक्षा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
ब्राह्मणसत्तमाःO best of brāhmaṇas
ब्राह्मणसत्तमाः:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootब्राह्मण (प्रातिपदिक) + सत्तम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; सम्बोधनार्थे प्रथमा (vocative sense)
तपस्थितःengaged in austerity
तपस्थितः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootतपस् (प्रातिपदिक) + स्थित (स्था धातु + क्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण अहम् इति
अपिeven though
अपि:
Sambandha/Concession (निपात)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय (concessive particle)
कार्येin the matter/task
कार्ये:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootकार्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative), एकवचन
अत्रhere
अत्र:
Desha-adhikarana (Locative sense/देशाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootअत्र (अव्यय)
Formअव्यय (adverb of place)
not
:
Pratishedha (Negation/प्रतिषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय (negation particle)
भीःfear
भीः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootभी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
कार्याto be done, to be made (i.e., should be)
कार्या:
Vidhana (Predicate qualifier/विधेय)
TypeAdjective
Rootकार्य (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विधेय-विशेषण (predicative) भीः इति
कथंचनin any way, at all
कथंचन:
Kriya-visheshaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootकथंचन (अव्यय)
Formअव्यय (adverb)

King (Rājā)

Type: kshetra

Scene: A king, seated or standing in a modest court near a sacred locale, raises his hand in a gesture of assurance (abhaya-mudrā-like), addressing brāhmaṇas who stand with folded hands.

B
Brāhmaṇas

FAQs

A ruler’s austerity is incomplete without protection of dharmic life; rakṣā of the righteous is a core expression of rājadharma.

The assurance of protection is tied to establishing a stable sacred community within the Nāgarakhaṇḍa Tīrthamāhātmya setting.

No specific ritual; the practical duty of protection is emphasized as dharmic action.