Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 3

सूत उवाच । यानि प्रोक्तानि तीर्थानि भवद्भिर्द्विजसत्तमाः । अष्टषष्टिप्रमाणानि तथा क्षेत्राणि भूतले

sūta uvāca | yāni proktāni tīrthāni bhavadbhirdvijasattamāḥ | aṣṭaṣaṣṭipramāṇāni tathā kṣetrāṇi bhūtale

സൂതൻ പറഞ്ഞു— ഹേ ദ്വിജശ്രേഷ്ഠന്മാരേ! നിങ്ങൾ പറഞ്ഞ തീർത്ഥങ്ങളും, ഭൂതലത്തിലെ അറുപത്തെട്ട് പുണ്യക്ഷേത്രങ്ങളും—

सूतःSūta
सूतः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसूत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा एकवचनम् (masculine nominative singular)
उवाचsaid
उवाच:
Kriyā (Main action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (परिपूर्णभूत/Perfect); प्रथमपुरुष; एकवचनम्; परस्मैपदम्
यानिwhich
यानि:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया बहुवचनम् (relative pronoun, neuter nom./acc. plural)
प्रोक्तानिhave been stated
प्रोक्तानि:
Karma (Object described/कर्म)
TypeVerb
Rootप्र-वच् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle); नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया बहुवचनम् (neuter nom./acc. plural)
तीर्थानिpilgrimage places
तीर्थानि:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया बहुवचनम् (neuter nom./acc. plural)
भवद्भिःby you (honored ones)
भवद्भिः:
Karta (Agent in passive/कर्ता)
TypeNoun
Rootभवत् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; पुंलिङ्ग; तृतीया बहुवचनम् (instrumental plural: 'by you')
द्विजसत्तमाःO best of the twice-born
द्विजसत्तमाः:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootद्विज (प्रातिपदिक) + सत्तम (प्रातिपदिक)
Formसमासः तत्पुरुष (द्विजानां सत्तमाः); पुंलिङ्ग; सम्बोधन बहुवचनम् (masculine vocative plural)
अष्टषष्टिप्रमाणानिmeasured as sixty-eight
अष्टषष्टिप्रमाणानि:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअष्टषष्टि (संख्या-प्रातिपदिक) + प्रमाण (प्रातिपदिक)
Formसमासः तत्पुरुष; नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया बहुवचनम् (neuter nom./acc. plural)
तथाand likewise
तथा:
Sambandha (Linker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय/अनुक्रमवाचक (adverb)
क्षेत्राणिsacred fields
क्षेत्राणि:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootक्षेत्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया बहुवचनम् (neuter nom./acc. plural)
भूतलेon the earth
भूतले:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootभूतल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; सप्तमी एकवचनम् (neuter locative singular)

Sūta (Lomaharṣaṇa/related Sūta narrator figure)

Tirtha: Sixty-eight kṣetras (recalled set)

Type: kshetra

Listener: Ṛṣis

Scene: Sūta begins his response, gesturing to a manuscript or counting beads as if preparing a list; sages listen attentively in a forest assembly.

S
Sūta
D
Dvijas (sages/brāhmaṇas)

FAQs

Purāṇic teaching is transmitted through dialogue: the narrator anchors pilgrimage knowledge in an authoritative count and tradition of remembrance.

No single tīrtha yet; the verse sets up the topic of the sixty-eight kṣetras.

None in this verse; it is introductory narration.