Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 40

भविष्यति च मे दोषः प्रभुद्रोहोद्भवः प्रभो । तस्मात्कंचिदुपायं त्वं चिन्तयस्व यथा मम । आज्ञाभंगकृतं पापं जायते न गुरो क्वचित्

bhaviṣyati ca me doṣaḥ prabhudrohodbhavaḥ prabho | tasmātkaṃcidupāyaṃ tvaṃ cintayasva yathā mama | ājñābhaṃgakṛtaṃ pāpaṃ jāyate na guro kvacit

പ്രഭോ! പ്രഭുദ്രോഹത്തിൽ നിന്നുയരുന്ന ദോഷം എനിക്കു വരും. അതുകൊണ്ട്, ഗുരുദേവാ, ആജ്ഞാഭംഗത്തിൽ നിന്നുള്ള പാപം എനിക്കു ഒരിക്കലും സംഭവിക്കാതിരിക്കുവാൻ ഒരു ഉപായം ചിന്തിക്കണമേ.

bhaviṣyatiwill occur / will be
bhaviṣyati:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootbhū (धातु)
Formलट्-लकारः (Present used with future sense/भविष्यत्-अर्थे), प्रथमपुरुषः (3rd person), एकवचनम् (singular)
caand
ca:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्ययम् (conjunction)
meof me / my
me:
Sambandha (Possessor/षष्ठी)
TypeNoun
Rootasmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्तिः (Genitive/6th), एकवचनम्; सर्वनाम (pronoun)
doṣaḥfault, blame
doṣaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootdoṣa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः (masc.), प्रथमा-विभक्तिः (Nominative/1st), एकवचनम्
prabhudrohodbhavaḥarising from betrayal of the lord
prabhudrohodbhavaḥ:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootprabhu (प्रातिपदिक) + droha (प्रातिपदिक) + udbhava (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुषः (prabhoḥ drohaḥ → prabhudrohaḥ; ततः udbhavaḥ) = ‘arising from treachery to the lord’
prabhoO lord
prabho:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootprabhu (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, सम्बोधन-विभक्तिः (Vocative), एकवचनम्
tasmāttherefore
tasmāt:
Hetu (Reason/हेतु)
TypeIndeclinable
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतस्मात् (ablatival adverb/तस्मात्-प्रयोगः) = ‘therefore/from that reason’
kaṃcitsome (one)
kaṃcit:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootkim (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः (Accusative/2nd), एकवचनम्; अनिश्चित-विशेषणम् (indefinite)
upāyammeans, remedy
upāyam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootupāya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्
tvamyou
tvam:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootyusmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; सर्वनाम (pronoun)
cintayasvathink, consider
cintayasva:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootcint (धातु)
Formलोट्-लकारः (Imperative), मध्यमपुरुषः (2nd person), एकवचनम्; आत्मनेपदम्
yathāso that / as
yathā:
Sambandha (Manner/प्रकार)
TypeIndeclinable
Rootyathā (अव्यय)
Formउपमान/प्रकार-अव्ययम् (adverb: manner)
mamamy / for me
mama:
Sambandha (Possessor/षष्ठी)
TypeNoun
Rootasmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्तिः, एकवचनम्; सर्वनाम
ājñābhaṃgakṛtamdone by breaking (the) command
ājñābhaṃgakṛtam:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootājñā (प्रातिपदिक) + bhaṃga (प्रातिपदिक) + kṛta (कृदन्त; कṛ धातोः)
Formनपुंसकलिङ्गः, प्रथमा/द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; क्त-प्रत्ययान्त (past participle) ‘kṛta’; षष्ठी-तत्पुरुषः: ‘ājñāyāḥ bhaṃgaḥ’ → ‘ājñābhaṃga’; तेन कṛtam = ‘done as a breach of command’
pāpamsin
pāpam:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootpāpa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative), एकवचनम्
jāyatearises, is born
jāyate:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootjan (धातु)
Formलट्-लकारः (Present), प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; आत्मनेपदम्
nanot
na:
Pratishedha (Negation/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
Formनिषेध-अव्ययम् (negation particle)
guroof the guru
guro:
Sambandha (Possessor/षष्ठी)
TypeNoun
Rootguru (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, षष्ठी-विभक्तिः (Genitive), एकवचनम् (Vedic/epic gen. form)
kvacitever, anywhere
kvacit:
Desha-Kala (Adverbial/देश-काल)
TypeIndeclinable
Rootkvacit (अव्यय)
Formदेश/काल-अव्ययम् (adverb: at any time/anywhere)

Unspecified in excerpt (a subordinate seeking guidance from a superior ‘prabho/guro’)

Tirtha: Setu-samudra-tīrtha (contextual)

Type: kshetra

Scene: A supplicant speaks with folded hands, anxious about incurring fault through betraying a master; the lordly figure listens, poised to propose an upāya.

Ā
Ājñā (command)
G
Guru
P
Prabhu (lord)

FAQs

True devotion includes fidelity to rightful command and responsibility; one should seek a dharmic solution that prevents harm without incurring sin.

The ethical concern arises within the Setu-madhya/Rāmeśvara pilgrimage setting described in this chapter.

No ritual is prescribed; it focuses on avoiding pāpa through right action and guidance.