Home›Skanda Purana›Mahesvara Khanda›Kedara Khanda›Adhyaya 6›Shloka 18
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 18

Devanagari script

अन्नैश्चतुर्विधैः षड्भी रसैश्च परिपूरितम् । यदा संभुर्गंतुकामः कैलासं पर्वतं प्रति । तदा सर्वा विप्रपत्न्यो ह्यन्गच्छन्मुदान्विताः

Transliteration

annaiścaturvidhaiḥ ṣaḍbhī rasaiśca paripūritam | yadā saṃbhurgaṃtukāmaḥ kailāsaṃ parvataṃ prati | tadā sarvā viprapatnyo hyangacchanmudānvitāḥ

Translation

ആ പാത്രം നാലുവിധ അന്നങ്ങളാലും ആറു രസങ്ങളാലും പരിപൂർണ്ണമായിരുന്നു. ശംഭു കൈലാസപർവ്വതത്തിലേക്ക് പോകുവാൻ ആഗ്രഹിച്ചപ്പോൾ, എല്ലാ ബ്രാഹ്മണപത്നിമാരും ആനന്ദത്തോടെ നിറഞ്ഞ് അദ്ദേഹത്തെ അനുഗമിച്ചു.

Word by Word
अन्नैःwith foods
अन्नैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootअन्न (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन
चतुर्विधैःof four kinds
चतुर्विधैः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootचतुर् (प्रातिपदिक) + विध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; विशेषणम् (अन्नैः इति); द्विगु-समासः (चतुर्विधाः)
षड्भिःwith six
षड्भिः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootषट् (संख्या-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; संख्या-विशेषणम् (रसैः इति)
रसैःwith tastes/flavors
रसैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootरस (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन
चand
च:
Sambandha (Connector/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय
परिपूरितम्completely filled
परिपूरितम्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootपरि + पूर् (धातु) + क्त (कृदन्त-प्रत्यय)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (क्त-प्रत्यय), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; (भिक्षापात्रम् इत्यर्थे पूर्वश्लोकान्वयः)
यदाwhen
यदा:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootयदा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (relative: when)
संभुःŚambhu
संभुः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसम्भु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
गंतुकामःdesiring to go
गंतुकामः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootगम् (धातु) + तुमुन् (infinitive base) + काम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (संभुः इति); तत्पुरुष-समासः (गन्तुम् कामः)
कैलासम्Kailāsa
कैलासम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकैलास (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
पर्वतम्mountain
पर्वतम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपर्वत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; कैलासम् इति विशेष्यस्य अप्पोजिशन (apposition)
प्रतिtowards
प्रति:
Gati (Direction/गति)
TypeIndeclinable
Rootप्रति (अव्यय)
Formउपसर्ग/उपपद-अव्यय (towards)
तदाthen
तदा:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (then)
सर्वाःall
सर्वाः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विशेषणम् (विप्रपत्न्यः इति)
विप्रपत्न्यःwives of brāhmaṇas
विप्रपत्न्यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootविप्र (प्रातिपदिक) + पत्नी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; तत्पुरुष-समासः (विप्रस्य पत्नी)
हिindeed
हि:
Sambandha (Discourse particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपात (emphatic particle)
अङ्गच्छन्went
अङ्गच्छन्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formलङ्-लकार (अनद्यतनभूत/Imperfect), प्रथम-पुरुष, बहुवचन; परस्मैपद; (पाठभेदः: अगच्छन्)
मुदान्विताःfilled with joy
मुदान्विताः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootमुदा (प्रातिपदिक) + अन्वित (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विशेषणम् (विप्रपत्न्यः इति); तत्पुरुष-समासः (मुदया अन्विताः)
Speaker

Sūta (Lomaharṣaṇa) to the sages (deduced)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kedāra–Kailāsa axis

Type: peak

Visual Art Cues

Scene: Śiva’s bowl brims with varied foods—fourfold preparations and all six tastes. Śiva turns to depart toward Kailāsa; brāhmaṇa wives follow in a joyful procession along a mountain path.

Characters & Entities
Ś
Śambhu
K
Kailāsa
V
viprapatnyaḥ (wives of brāhmaṇas)

FAQs

Joyful service and offering (anna) to the Lord is portrayed as a direct path of devotion and merit.

Kedāra region (Kedāra-khaṇḍa context), with Kailāsa referenced as Śiva’s divine abode.

Implied is anna-upacāra/anna-dāna: offering complete meals embodying the six rasas (tastes).

←Previous Verse
Next Verse→