Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 59

एतस्मिन्नंतरे तत्र मदनो हि धनुर्द्धरः । पंचबाणान्समारोप्य स्वकीये धनुषि द्विजाः । तरोश्छायां समाश्रित्य देवदारुगतां तदा

etasminnaṃtare tatra madano hi dhanurddharaḥ | paṃcabāṇānsamāropya svakīye dhanuṣi dvijāḥ | tarośchāyāṃ samāśritya devadārugatāṃ tadā

അതിനിടയിൽ അവിടെ ധനുർധരനായ മദനൻ—ഹേ ദ്വിജന്മാരേ—സ്വധനുസ്സിൽ പഞ്ചബാണങ്ങൾ ഘടിപ്പിച്ച് ദേവദാരുവൃക്ഷത്തിന്റെ നിഴലിൽ ആശ്രയം നേടി.

एतस्मिन्in this
एतस्मिन्:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्गः, सप्तमी (7th), एकवचनम्; सर्वनाम
अन्तरेin the interval/meanwhile
अन्तरे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootअन्तर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गः, सप्तमी (7th), एकवचनम् (अन्तरे = in the interval)
तत्रthere
तत्र:
Desha-adhikarana (देश-अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्ययम्; देशवाचक-क्रियाविशेषणम् (locative adverb)
मदनःMadana (Kāma)
मदनः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमदन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा (1st), एकवचनम्; व्यक्तिनाम
हिindeed
हि:
Sambandha/Avyaya (सम्बन्ध/अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formअव्ययम्; निपातः
धनुः-धरःbow-bearer
धनुः-धरः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootधनुस् (प्रातिपदिक) + धर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा (1st), एकवचनम्; उपपद-तत्पुरुषः (धनुः धरति इति)
पञ्च-बाणान्five arrows
पञ्च-बाणान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootपञ्च (संख्या-प्रातिपदिक) + बाण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, द्वितीया (2nd), बहुवचनम्; द्विगु-समासः (पञ्च बाणाः)
समारोप्यhaving mounted/placed (on)
समारोप्य:
Purvakala (पूर्वकाल)
TypeIndeclinable
Rootसम् + आ + रुह्/रोप् (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय (gerund/absolutive)
स्वकीयेon his own
स्वकीये:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootस्वकीय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गः, सप्तमी (7th), एकवचनम्; विशेषणम्
धनुषिon the bow
धनुषि:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootधनुस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गः, सप्तमी (7th), एकवचनम्
द्विजाःO twice-born (Brahmins)
द्विजाः:
Sambodhana/Address (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootद्विज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा (1st), बहुवचनम्; संबोधनार्थे अपि प्रयोगः सम्भवति
तरोःof a tree
तरोः:
Shashthi-sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतरु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, षष्ठी (6th), एकवचनम्
छायाम्shade
छायाम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootछाया (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गः, द्वितीया (2nd), एकवचनम्
समाश्रित्यhaving resorted to
समाश्रित्य:
Purvakala (पूर्वकाल)
TypeIndeclinable
Rootसम् + आ + श्रि (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय (gerund/absolutive)
देवदारु-गताम्reaching/connected with the deodar (tree)
देवदारु-गताम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootदेवदारु (प्रातिपदिक) + गत (प्रातिपदिक; √गम्)
Formस्त्रीलिङ्गः, द्वितीया (2nd), एकवचनम्; विशेषणम्; षष्ठी/सप्तमी-तत्पुरुषार्थः (देवदारौ/देवदारु-सम्बद्धा गता)
तदाthen
तदा:
Kala-adhikarana (काल-अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formअव्ययम्; कालवाचक-क्रियाविशेषणम् (temporal adverb)

Lomaharṣaṇa Sūta (deduced: Māheśvarakhaṇḍa narration to sages)

Tirtha: Kedāra (Kedāranātha-kṣetra)

Type: kshetra

Scene: Madana (Kāma), youthful and radiant, holds a bow and carefully sets five arrows, half-concealed in the cool shade of a towering devadāru; the grove feels charged, as if an unseen contest with ascetic power is imminent.

M
Madana (Kāma)
P
Pañcabāṇa (five arrows)
D
Devadāru (deodar cedar)

FAQs

Desire (Kāma) is portrayed as strategic and subtle, yet it approaches the divine ascetic power that ultimately transcends it.

Kedāra-kṣetra; the deodāra grove imagery situates the episode in sacred Himalayan geography.

None; it narrates Madana’s preparation and approach.