Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 58

स्थापिता नैकपद्येन तीरे नदनदीपतेः । पुनश्च ते तत्र महासुरेन्द्रा ममंथुरब्धिं सुरसत्तमैः सह

sthāpitā naikapadyena tīre nadanadīpateḥ | punaśca te tatra mahāsurendrā mamaṃthurabdhiṃ surasattamaiḥ saha

നൈകപദ്യൻ അവയെ നദീനദികളുടെ അധിപന്റെ തീരത്ത് സ്ഥാപിച്ചു. പിന്നെ അവിടെ മഹാസുരേന്ദ്രന്മാർ ശ്രേഷ്ഠ ദേവന്മാരോടൊപ്പം സമുദ്രം മഥിച്ചു।

स्थापिताःwere placed/established
स्थापिताः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootस्थापित (कृदन्त-प्रातिपदिक; √स्था/स्थापय्)
Formभूतकृदन्त (क्त-प्रत्ययान्त); पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; (ते इति सह)
नैकपद्येनby (the place called) Naikapadya
नैकपद्येन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootनैकपद्य (प्रातिपदिक)
Formन + एकपद्य (न-तत्पुरुष/नञ्-समास); नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन
तीरेon the bank
तीरे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootतीर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन
नदनदीपतेःof the lord of rivers (ocean)
नदनदीपतेः:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootनद + नदी + पति (प्रातिपदिके)
Formषष्ठी-तत्पुरुष (नदनदीयोः पतिः); पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन
पुनःagain
पुनः:
Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय
तेthey
ते:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक (locative adverb)
महासुरेन्द्राःgreat lords of the Asuras
महासुरेन्द्राः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमहā + असुरेन्द्र (प्रातिपदिके)
Formकर्मधारय (महान्तः असुरेन्द्राः); पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
ममंथुःthey churned
ममंथुः:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootमन्थ् (धातु)
Formलिट्-लकार (परोक्षभूत/Perfect), प्रथमपुरुष, बहुवचन, परस्मैपद
अब्द्धिम्the ocean
अब्द्धिम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootअब्द्धि/अब्दि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
सुरसत्तमैःwith the best of the gods
सुरसत्तमैः:
Sahakari (Associate/सहकारी)
TypeNoun
Rootसुर + सत्तम (प्रातिपदिके)
Formषष्ठी-तत्पुरुष (सुराणां सत्तमाः); पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन
सहtogether with
सह:
Sahakari (Associate/सहकारी)
TypeIndeclinable
Rootसह (अव्यय)
Formअव्यय; सहार्थक-उपपद (with)

Sūta (Lomaharṣaṇa) (deduced)

Tirtha: Gaṅgā (implied as nadīpati)

Type: river

Scene: Naikapadya sets the newly emerged items on the riverbank; devas and asuras regroup and resume churning together, with the river’s sacred presence nearby.

N
Naikapadya
N
Nada-nadī-pati (lord of rivers)
A
Asura
S
Sura
O
Ocean (Abdhi)

FAQs

Powerful forces—even opposed—become instruments of cosmic unfolding when bound to a larger order; placement ‘on the riverbank’ hints at purification and restraint.

The verse gestures to a revered river setting (“lord of rivers”), aligning with Purāṇic sacred geography; the exact named tirtha is not specified in this snippet.

No explicit prescription; the mention of a riverbank contextually evokes tīrtha-associated purity practices, but none are stated.