Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 10

मित्रस्नेहस्य पर्यायस्तच्च साप्तपदं स्मृतम् । स्नेहः स कीदृशो मित्रे दुःखितो यो न दृश्यते

mitrasnehasya paryāyastacca sāptapadaṃ smṛtam | snehaḥ sa kīdṛśo mitre duḥkhito yo na dṛśyate

മിത്രസ്നേഹത്തിന്റെ പര്യായമായി ‘സാപ്തപദം’ എന്നു സ്മൃതി പറയുന്നു. സുഹൃത്ത് ദുഃഖിതനായപ്പോൾ അവന്റെ കൂടെ കാണപ്പെടാത്ത സ്നേഹം എങ്ങനെയുള്ളത്?

मित्रस्नेहस्यof friendship-affection
मित्रस्नेहस्य:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootमित्र (प्रातिपदिक) + स्नेह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (मित्रस्य स्नेहः)
पर्यायःsynonym, equivalent
पर्यायः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपर्याय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
तत्that
तत्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक अव्यय
साप्तपदम्the seven steps (saptapadī)
साप्तपदम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसाप्त (प्रातिपदिक) + पद (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; द्विगु-तत्पुरुषार्थे (सप्त पदानि यस्य/सप्तपदम्)
स्मृतम्is remembered, is called
स्मृतम्:
Kriyā (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootस्मृ (धातु)
Formभूतकालिक कृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘is remembered/called’
स्नेहःaffection
स्नेहः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootस्नेह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
सःthat
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
कीदृशःwhat kind (of)
कीदृशः:
Vidhāna (Predicate/विधेय)
TypeAdjective
Rootकीदृश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; प्रश्नवाचक विशेषण
मित्रेin a friend
मित्रे:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootमित्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
दुःखितःdistressed
दुःखितः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootदुःखित (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (of yo)
यःwho
यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सम्बन्धक (relative pronoun)
not
:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधार्थक अव्यय
दृश्यतेis seen, appears
दृश्यते:
Kriyā (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formलट्-लकार (present), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद, कर्मणि/भावे प्रयोग (passive: is seen)

Mārkaṇḍeya (contextual, inferred)

Scene: Two companions on a path: the teaching points to ‘seven steps together’ as the emblem of friendship; one friend is shown distressed, the other arriving/standing close, offering steady support.

FAQs

True friendship is proved by presence and support in adversity, not by words alone.

No site is mentioned; the verse teaches mitra-dharma within the narrative context.

None; ‘sāptapada’ is referenced as a cultural marker of committed companionship rather than a ritual instruction here.