Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 111

अतस्ताभ्यः फलं ग्राह्यं न स्याद्दोषेक्षणः सुधीः । इति श्रुत्वा तमानर्च मेधातिथिरुदारधीः

atastābhyaḥ phalaṃ grāhyaṃ na syāddoṣekṣaṇaḥ sudhīḥ | iti śrutvā tamānarca medhātithirudāradhīḥ

അതിനാൽ അവരിൽ നിന്ന് ഫലം സ്വീകരിക്കണം, ബുദ്ധിമാൻ കുറ്റങ്ങൾ കണ്ടുപിടിക്കുന്നവനാകരുത്. ഇത് കേട്ട് ഉദാരമനസ്കനായ മേധാതിഥി അദ്ദേഹത്തെ ആദരിച്ചു.

अतःtherefore
अतः:
Sambandha (सम्बन्ध/अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootअतः (अव्यय)
Formअव्ययम् (हेतौ/तस्मात्-अर्थे adverb)
ताभ्यःto them (those women)
ताभ्यः:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गः, चतुर्थी-विभक्तिः, बहुवचनम्; Pronoun, dative plural feminine
फलम्fruit/reward
फलम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootफल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गः, प्रथमा/द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; Neuter, nominative/accusative singular
ग्राह्यम्to be taken/acceptable
ग्राह्यम्:
Vidhaya (विधेय)
TypeAdjective
Rootग्रह् (धातु)
Formविधेय-विशेषणम्; कृदन्तः (यत्-प्रत्ययः, भाव्य/योग्य-अर्थे), नपुंसकलिङ्गः, प्रथमा-एकवचनम्; Gerundive, nominative singular neuter
not
:
Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-निपातः (negation particle)
स्यात्should be
स्यात्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formविधिलिङ्-लकारः, परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; Optative, 3rd person singular, active
दोष-ईक्षणःfault-finder/one who looks for defects
दोष-ईक्षणः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootदोष (प्रातिपदिक) + ईक्षण (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; Nominative singular masculine; (दोषस्य ईक्षणः)
सुधीःthe wise man
सुधीः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसुधी (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; Masculine, nominative singular
इतिthus
इति:
Sambandha (सम्बन्ध/अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउक्त्यर्थक-अव्ययम् (quotative particle)
श्रुत्वाhaving heard
श्रुत्वा:
Purvakala (पूर्वकाल)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्ययम् (absolutive/gerund)
तम्him
तम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; Pronoun, accusative singular masculine
आनर्चworshipped/honoured
आनर्च:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootआ-नर्च्/अर्च् (धातु)
Formलिट्-लकारः (परोक्शभूत/परफेक्ट), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; Perfect, 3rd person singular, active
मेधातिथिःMedhātithi
मेधातिथिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमेधातिथि (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; Masculine, nominative singular
उदारधीःnoble-minded
उदारधीः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootउदारधी (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; Masculine, nominative singular

Sūta (Lomaharṣaṇa) narrating to the sages (deduced)

Scene: A sage-like figure (Medhātithi) rises and honors the speaker after hearing the maxim; the hermitage community witnesses a moment of ethical affirmation.

M
Medhātithi

FAQs

Wisdom expresses itself as non-carping discernment—receiving what is wholesome without indulging in fault-finding.

No explicit tīrtha is praised; the verse reinforces dharmic conduct within the āśrama setting.

No ritual is prescribed; the instruction is ethical (avoid doṣa-dṛṣṭi).