Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 138

प्रत्युद्गम्य नृपं पूजामर्घं च प्रत्यपादयत् । ततः कुशलप्रश्रादि कृत्वा शांतमुखं नृपः

pratyudgamya nṛpaṃ pūjāmarghaṃ ca pratyapādayat | tataḥ kuśalapraśrādi kṛtvā śāṃtamukhaṃ nṛpaḥ

രാജാവിനെ വരവേൽക്കാൻ മുന്നോട്ട് ചെന്നു അദ്ദേഹം പൂജയും അർഘ്യവും സമർപ്പിച്ചു. തുടർന്ന് കുശലപ്രശ്നാദി ശിഷ്ടാചാരങ്ങൾ നടത്തി രാജാവിന്റെ മുഖം ശാന്തമായി.

प्रति-उद्गम्यhaving gone out to meet
प्रति-उद्गम्य:
पूर्वकालक्रिया (Kriyā-viśeṣaṇa/पूर्वकर्म)
TypeVerb
Rootप्रति-उद्-गम् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभावः; धातु: गम् (to go) उपसर्ग: उद्-, प्रति-
नृपम्the king
नृपम्:
कर्म (Object)
TypeNoun
Rootनृप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
पूजाम्worship/ritual honor
पूजाम्:
कर्म (Object)
TypeNoun
Rootपूजा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
अर्घम्arghya (honorary offering)
अर्घम्:
कर्म (Object)
TypeNoun
Rootअर्घ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
and
:
समुच्चय (connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-निपात (conjunction)
प्रति-अपादयत्offered/presented
प्रति-अपादयत्:
क्रिया (Action)
TypeVerb
Rootप्रति-अपद्/पद् (धातु)
Formलङ् (Imperfect/past), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद; धातु: अपद्/पद् (to present/hand over) उपसर्ग: प्रति-
ततःthen
ततः:
कालाधिकरण (Temporal adjunct)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय, अनन्तरबोधक (thereafter)
कुशल-प्रश्न-आदिinquiries about welfare, etc.
कुशल-प्रश्न-आदि:
कर्म (Object)
TypeNoun
Rootकुशल (प्रातिपदिक) + प्रश्न (प्रातिपदिक) + आदि (प्रातिपदिक/अव्ययार्थ)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; समासः (कुशलस्य प्रश्नः) तत्पुरुषः, 'आदि' समाहारार्थ-समासाङ्ग (etc.)
कृत्वाhaving done
कृत्वा:
पूर्वकालक्रिया (Kriyā-viśeṣaṇa/पूर्वकर्म)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभावः; धातु: कृ (to do)
शान्त-मुखम्calm-faced (one)
शान्त-मुखम्:
कर्म (Object)
TypeAdjective
Rootशान्त (प्रातिपदिक) + मुख (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; समासः कर्मधारयः (शान्तं मुखं यस्य/शान्तं मुखम्)
नृपःthe king
नृपः:
कर्ता (Subject)
TypeNoun
Rootनृप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन

Nārada (continuing narration)

Tirtha: Mahākāla (Mahākāleśvara)

Type: kshetra

Scene: A dignified greeting: the host (Mahākāla’s representative/saintly figure) steps forward to welcome the king, offering arghya; the king’s face relaxes into calm after courteous exchange.

M
Mahākāla
K
King Karaṁdhama (implied)
P
Pūjā
A
Arghya

FAQs

Dharma includes reverent reception and courteous exchange; sacred spaces cultivate inner peace through right conduct.

Mahākāla’s sacred setting, where the encounter is framed through ritual honor and auspicious hospitality.

Pūjā and arghya are offered as formal acts of honour; kuśala-praśna (inquiring well-being) as dharmic etiquette.