Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 68
Devanagari script
विरुद्धवादिनं चैवं ब्रह्मचारिणमीश्वरम् । निशम्य कुपिता देवी प्राह वाचा सगद्गदम्
Transliteration
viruddhavādinaṃ caivaṃ brahmacāriṇamīśvaram | niśamya kupitā devī prāha vācā sagadgadam
Translation
ഇങ്ങനെ വിരുദ്ധമായി സംസാരിച്ച ബ്രഹ്മചാരിരൂപനായ ഈശ്വരന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട് ദേവി ക്രുദ്ധയായി; വികാരത്താൽ വിറയുന്ന ഗദ്ഗദവാണിയിൽ പറഞ്ഞു.
Word by Word
विरुद्धवादिनम्the contradictory speaker
विरुद्धवादिनम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootविरुद्ध + वादिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; विशेषणम्; समासः—कर्मधारयः (विरुद्धं वदति)
चand
च:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक
एवम्thus
एवम्:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारार्थक (thus)
ब्रह्मचारिणम्the celibate/student
ब्रह्मचारिणम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootब्रह्मचारिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
ईश्वरम्the Lord
ईश्वरम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootईश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
निशम्यhaving heard
निशम्य:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeIndeclinable
Rootनि-√शम् (धातु) + ल्यप् (प्रत्यय)
Formक्त्वान्त/ल्यपन्त अव्यय (gerund), पूर्वकालिक क्रिया (having heard)
कुपिताangered
कुपिता:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootकुपित (प्रातिपदिक; √कुप् + क्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त, स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषणम्
देवीthe Goddess
देवी:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदेवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
प्राहsaid/spoke
प्राह:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√अह् (धातु)
Formलिट् (परोक्षभूत/परिपूर्ण), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; अनियमित-रूप (आह/प्राह)
वाचाwith speech/words
वाचा:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootवाच् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन
सगद्गदम्stammering/choked (in voice)
सगद्गदम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootस + गद्गद (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; विशेषणम्; समासः—अव्ययीभावः (सह गद्गदेन)
Speaker
Narrator (within Māheśvarakhaṇḍa’s frame narration)
Visual Art Cues
Scene: Śiva, disguised as a brahmacārin, speaks contrarily; Pārvatī’s face flushes with righteous anger, her voice trembling—an instant before a decisive retort and the narrative’s turn toward revelation.
Characters & Entities
P
Pārvatī (Devī)Ī
Īśvara/ŚivaB
BrahmacārinFAQs
When devotion is challenged, righteous indignation may arise to defend the Divine from slander.
No tīrtha is mentioned; it is a narrative transition.
None.