Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 60

अविज्ञातान्वयो नग्नः शूली भूतगणाधिपः । श्मशाननिलयो भस्मोद्धूलनो वृषवाहनः

avijñātānvayo nagnaḥ śūlī bhūtagaṇādhipaḥ | śmaśānanilayo bhasmoddhūlano vṛṣavāhanaḥ

അവന്റെ വംശം അജ്ഞാതം; ദിഗംബരൻ; ത്രിശൂലധാരി, ഭൂതഗണാധിപൻ; ശ്മശാനവാസി, ഭസ്മലിപ്തൻ, വൃഷഭവാഹനൻ।

अविज्ञातान्वयःof unknown lineage
अविज्ञातान्वयः:
Viśeṣaṇa (Adjectival qualifier)
TypeAdjective
Rootअविज्ञात (कृदन्त; √ज्ञा (धातु) + क्त, नञ्-पूर्वक) + अन्वय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (अविज्ञातः अन्वयः यस्य)
नग्नःnaked
नग्नः:
Viśeṣaṇa (Adjectival qualifier)
TypeAdjective
Rootनग्न (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
शूलीtrident-bearer
शूली:
Viśeṣaṇa (Adjectival qualifier)
TypeAdjective
Rootशूलिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; मतुप्/इन्-प्रत्ययान्त (possessor)
भूतगणाधिपःlord of the hosts of spirits
भूतगणाधिपः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootभूत (प्रातिपदिक) + गण (प्रातिपदिक) + अधिप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (भूतगणानाम् अधिपः)
श्मशाननिलयःdwelling in the cremation-ground
श्मशाननिलयः:
Viśeṣaṇa (Adjectival qualifier)
TypeAdjective
Rootश्मशान (प्रातिपदिक) + निलय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; सप्तमी-तत्पुरुषः (श्मशाने निलयः/निलयो यस्य)
भस्मोद्धूलनःsmeared/dusted with ash
भस्मोद्धूलनः:
Viśeṣaṇa (Adjectival qualifier)
TypeAdjective
Rootभस्म (प्रातिपदिक) + उद्धूलन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; तृतीया/षष्ठी-तत्पुरुषार्थः (भस्मना उद्धूलनः/भस्म-उद्धूलनः)
वृषवाहनःhaving a bull as his mount
वृषवाहनः:
Viśeṣaṇa (Adjectival qualifier)
TypeAdjective
Rootवृष (प्रातिपदिक) + वाहन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (वृषस्य वाहनः/वाहनं यस्य)

Brahmacārin/Vratī (ascetic) describing Śiva to Pārvatī (discouraging tone)

Tirtha: Śmaśāna (archetypal Rudra-kṣetra)

Type: kshetra

Listener: Pārvatī (addressed)

Scene: A litany of Śiva’s ‘unconventional’ attributes: naked ascetic with trident, surrounded by bhūta-gaṇas, ash-smeared, dwelling in cremation ground, riding Nandin.

Ś
Śiva (implied)
B
Bhūtas
V
Vṛṣa (bull)

FAQs

The divine may appear socially transgressive; Śiva’s ascetic marks challenge worldly notions of status and propriety.

No specific tīrtha is named; cremation-ground imagery evokes Śaiva sacred symbolism rather than a single site.

None as a rule; ash-smeared appearance is descriptive of Śaiva ascetic symbolism.