Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 143

यश्च तं पितरं रुद्रं त्यक्त्वा मातरमं बिकाम् । वर्ततेऽसौ स्वपितरं त्यक्तोदपितृपिंडकः । यस्य रुद्रस्य माहात्म्यं शतरूद्रीयमुत्तमम्

yaśca taṃ pitaraṃ rudraṃ tyaktvā mātaramaṃ bikām | vartate'sau svapitaraṃ tyaktodapitṛpiṃḍakaḥ | yasya rudrasya māhātmyaṃ śatarūdrīyamuttamam

പിതാവായ രുദ്രനെയും മാതാവായ അംബികയെയും ഉപേക്ഷിച്ച് ജീവിക്കുന്നവൻ, സ്വന്തം പിതാവിനെ തന്നെ ഉപേക്ഷിച്ചവനെപ്പോലെ, പിതൃകൾക്ക് പിണ്ഡ-തർപ്പണം നല്കാത്തവനാകുന്നു. ആ രുദ്രന്റെ മഹിമയെ ഉത്തമ ‘ശതരുദ്രീയം’ പ്രസിദ്ധീകരിക്കുന്നു.

yaḥwho
yaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootyad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; सम्बन्धसूचक-यः (relative pronoun)
caand
ca:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-निपात (conjunction)
tamthat
tam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; निर्देश (demonstrative pronoun)
pitaramfather
pitaram:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootpitṛ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
rudramRudra
rudram:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootrudra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; पितरम् इति विशेष्यस्य विशेषण/अपपद (apposition)
tyaktvāhaving abandoned
tyaktvā:
Kriya-viseshana (Adverbial to action/क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Roottyaj (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्ययकृदन्त (absolutive/gerund), पूर्वकाल (having abandoned)
mātarammother
mātaram:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootmātṛ (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
am(unclear particle)
am:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootam (अव्यय/पाठान्तर-सम्भाव्य)
Formपाठदोष/अस्पष्ट-अव्यय; सम्भवतः ‘api’/‘eva’ इत्यादि का विकृतरूपम्
bikāmBikā (unclear)
bikām:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootbikā (प्रातिपदिक; पाठान्तर/अस्पष्ट)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; शब्दार्थ/पाठ अनिश्चित
vartatebehaves/continues
vartate:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootvṛt (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; आत्मनेपद
asauthat person
asau:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootadas (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; निर्देश (demonstrative pronoun)
sva-pitaramone's own father
sva-pitaram:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootsva (प्रातिपदिक) + pitṛ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (स्वस्य पितरम्)
tyakta-udapitr̥-piṃḍakaḥone who has abandoned ancestral offerings
tyakta-udapitr̥-piṃḍakaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Roottyakta (त्यज्-क्त, कृदन्त) + udapitr̥ (उदक+पितृ, प्रातिपदिक) + piṃḍaka (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; बहुव्रीहि—‘यस्य उदपितृपिण्डकः त्यक्तः सः’ (one who has abandoned the water/oblations for ancestors)
yasyawhose
yasya:
Sambandha (Genitive/षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootyad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन; सम्बन्धसूचक (relative)
rudrasyaof Rudra
rudrasya:
Sambandha (Genitive/षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootrudra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन
māhātmyamgreatness, glory
māhātmyam:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootmāhātmya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; अत्र प्रथमा (विषय/उद्देश्य)
śata-rūdrīyamŚatarudrīya (hymn)
śata-rūdrīyam:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootśata (प्रातिपदिक) + rūdrīya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; कर्मधारय/तत्पुरुष-समास—‘शतरुद्रीयम्’ (the Śatarudrīya hymn)
uttamamsupreme, excellent
uttamam:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootuttama (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; ‘शतरूद्रीयम्’ इत्यस्य विशेषण

Lomaharṣaṇa (Sūta) (deduced from Māheśvara-khaṇḍa narration context)

Scene: A didactic scene: a sage/narrator warns devotees that abandoning Rudra and Ambikā is like becoming ‘fatherless’ and neglecting ancestral offerings; in the background, a Vedic recitation of Śatarudrīya is implied with ritual implements (kuśa, water-pot).

R
Rudra
A
Ambikā
Ś
Śatarudrīya

FAQs

Rejecting Rudra and Ambikā is portrayed as severing oneself from one’s very spiritual lineage; Śiva-bhakti is aligned with Vedic authority (Śatarudrīya).

No tīrtha is specified; the verse emphasizes theological and dharmic legitimacy of Rudra worship.

It alludes to pitṛ-tarpaṇa/piṇḍa offerings as a dharmic duty, using it as an analogy for neglecting Śiva.