Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 21

केषांचित्पुरतो वादीद्ग्रहचारं प्रदर्शयन् । एकराशिस्थिताः सौरि सितभौमा न शोभनाः

keṣāṃcitpurato vādīdgrahacāraṃ pradarśayan | ekarāśisthitāḥ sauri sitabhaumā na śobhanāḥ

ചിലരുടെ മുമ്പിൽ ഒരുവൻ ഗ്രഹചാരം കാണിച്ചുകൊണ്ട് പറഞ്ഞു—‘ശനി, ശുക്രൻ, മംഗളം ഒരേ രാശിയിൽ നിലകൊള്ളുന്നത് ശുഭമല്ല.’

केषाम्of some
केषाम्:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन; अनिश्चितसम्बन्ध (of some)
चित्(indefinite)
चित्:
Sambandha (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootचित् (अव्यय)
Formनिपात (indefinite particle) ‘केषाम्’ इत्यनेन सह
पुरतःin front (of)
पुरतः:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootपुरतः (अव्यय)
Formअव्यय (adverb/postposition), ‘समक्षम्’
वादीत्spoke
वादीत्:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Root√वद् (धातु)
Formलुङ्-लकार (Aorist/Imperfective past), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
ग्रहचारम्the course/motion of planets
ग्रहचारम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootग्रहचार (प्रातिपदिक) = ग्रह (प्रातिपदिक) + चार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
प्रदर्शयन्showing
प्रदर्शयन्:
Kriya-visheshana (Concomitant action/क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Root√दृश् (धातु) + प्र- (उपसर्ग); शतृ-प्रत्ययान्त (वर्तमान कृदन्त)
Formवर्तमानकाले शतृ (Present active participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘वादीत्’ इति क्रियायाः सहकारी
एकराशिस्थिताःsituated in one zodiac sign
एकराशिस्थिताः:
Karta (Subject complement/समानााधिकरण)
TypeAdjective
Rootएकराशिस्थित (प्रातिपदिक) = एक (प्रातिपदिक) + राशि (प्रातिपदिक) + स्थित (कृदन्त; √स्था + क्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; ‘सौरि-…’ इत्यादीनां विशेषण
सौरिःSaturn
सौरिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसौरि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; शनैश्चरः (Saturn)
सितभौमाःthe pale/inauspicious Mars (and such)
सितभौमाः:
Karta (Co-subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसितभौम (प्रातिपदिक) = सित (प्रातिपदिक) + भौम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; ‘श्वेत-भौम’ (Mars in pale/inauspicious aspect) इत्यर्थे
not
:
Sambandha (Negation/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-निपात (negation particle)
शोभनाःauspicious/good
शोभनाः:
Karta-samānādhikaraṇa (Predicate adjective/समानााधिकरण)
TypeAdjective
Rootशोभन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विधेय-विशेषण (predicative)

Skanda (deduced; Kāśīkhaṇḍa commonly Skanda → Agastya)

Tirtha: Kāśī (Avimukta)

Type: kshetra

Scene: A learned speaker before townspeople, pointing to a chart/sky, explaining planetary motions; above, a stylized zodiac wheel with Śani, Śukra, and Maṅgala clustered in one sign, casting a shadow over the city.

G
graha (planets)
Ś
Śani (Sauri)
Ś
Śukra (Sita)
M
Maṅgala (Bhauma)
R
rāśi (zodiac sign)

FAQs

Cosmic order and human order are linked in Purāṇic thought; unfavorable alignments warn rulers to strengthen dharma and restraint.

Kāśī is the implied sacred setting, where even astrological signs are read in relation to the city’s welfare.

No explicit prescription; it reports an astrological inauspiciousness (aśubha graha-yoga).