Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 64

इत्थं यावत्स्तौति शंभुं महर्षिस्तावन्नंदी शांभवाद्दृक्प्रसादात् । तद्दोः स्तंभं त्यक्तवांश्चाबभाषे स्मायंस्मायं ब्राह्मणेभ्यो नमो वः

itthaṃ yāvatstauti śaṃbhuṃ maharṣistāvannaṃdī śāṃbhavāddṛkprasādāt | taddoḥ staṃbhaṃ tyaktavāṃścābabhāṣe smāyaṃsmāyaṃ brāhmaṇebhyo namo vaḥ

ഇങ്ങനെ മഹർഷി ശംഭുവിനെ സ്തുതിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കെ, ശംഭുവിന്റെ പ്രസന്നദൃഷ്ടിപ്രസാദത്താൽ നന്ദി തന്റെ ഭുജങ്ങളുടെ ജഡതയിൽ നിന്ന് വിമുക്തനായി. അവൻ വീണ്ടും വീണ്ടും പുഞ്ചിരിച്ച് ബ്രാഹ്മണന്മാരോട് പറഞ്ഞു—“നമസ്കാരം നിങ്ങളെല്ലാവർക്കും।”

इत्थम्thus, in this manner
इत्थम्:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootइत्थम् (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक क्रियाविशेषण (adverb of manner)
यावत्as long as, while
यावत्:
Kāla-adhikaraṇa (कालाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootयावत् (अव्यय/सम्बन्धसूचक)
Formअव्यय; काल/परिमाणवाचक सम्बन्ध (correlative: as long as)
स्तौतिpraises
स्तौति:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootस्तु (धातु)
Formलट् (Present), परस्मैपद; प्रथमपुरुष, एकवचन
शंभुम्Śambhu (Śiva)
शंभुम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootशंभु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया विभक्ति, एकवचन
महर्षिःthe great sage
महर्षिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमहर्षि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति, एकवचन
तावत्so long, then
तावत्:
Kāla-adhikaraṇa (कालाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतावत् (अव्यय/सम्बन्धसूचक)
Formअव्यय; तावत्-यावत् सम्बन्ध (correlative: so long/then)
नन्दीNandī
नन्दी:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootनन्दी (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति, एकवचन
शांभवात्from (that which is) of Śambhu
शांभवात्:
Apādāna (अपादान)
TypeAdjective
Rootशांभव (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग (सन्दर्भे); पञ्चमी विभक्ति, एकवचन; विशेषण (from Śambhu/Śiva)
दृक्-प्रसादात्from the grace of (his) glance
दृक्-प्रसादात्:
Hetu/Apādāna (हेतु/अपादान)
TypeNoun
Rootदृक् (प्रातिपदिक) + प्रसाद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; पञ्चमी विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (दृशः प्रसादः)
तत्that
तत्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
दोः-स्तम्भम्the stiffness of the arms
दोः-स्तम्भम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootदोः (प्रातिपदिक) + स्तम्भ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (दोः स्तम्भः = बाहुस्तम्भः)
त्यक्तवान्having abandoned
त्यक्तवान्:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootत्यज् (धातु)
Formक्तवतु-प्रत्ययान्त कृदन्त (past active participle); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
and
:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयबोधक (conjunction)
अबभाषेspoke
अबभाषे:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootभाष् (धातु)
Formलिट् (Perfect), आत्मनेपद; प्रथमपुरुष, एकवचन
स्मायम्smiling
स्मायम्:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootस्माय (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाववत् क्रियाविशेषण; अव्ययप्रयोग (gerundial/adverbial: smilingly)
स्मायम्again smiling
स्मायम्:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootस्माय (प्रातिपदिक)
Formअव्यय; पुनरुक्ति (reduplication for emphasis)
ब्राह्मणेभ्यःto the brāhmaṇas
ब्राह्मणेभ्यः:
Sampradāna (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootब्राह्मण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; चतुर्थी/पञ्चमी विभक्ति, बहुवचन (here: चतुर्थी—dative)
नमःsalutation
नमः:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootनमस् (प्रातिपदिक)
Formअव्यय; नमस्कारार्थक निपात (interjection/particle of salutation)
वःto you / your
वः:
Sampradāna (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी/चतुर्थी विभक्ति, बहुवचन; सर्वनाम (here: dative/possessive in salutation)

Narrator (contextual, within Skanda’s Kāśī-khaṇḍa narration)

Scene: A great ṛṣi continues praising Śambhu; Nandī, released from arm-stiffness by Śiva’s gracious glance, smiles repeatedly and bows, offering salutations to brāhmaṇas in Kāśī’s sacred ambience.

Ś
Śambhu (Śiva)
N
Nandī
B
Brāhmaṇas

FAQs

Śiva’s grace (anugraha) swiftly removes affliction when sincere praise and devotion are present.

The broader context is Kāśī (Vārāṇasī) in the Kāśī Khaṇḍa, leading into the Vyāseśvara Māhātmya.

No direct rite is prescribed here; it highlights the efficacy of stuti (hymnic praise) and divine dṛk-prasāda (gracious glance).