Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 69
Devanagari script
असंभाष्या पिताः सर्वा गता दक्षांतिकं सती । पित्रा पृष्टा तु मात्रापि भद्रं जातं त्वदागमे
Transliteration
asaṃbhāṣyā pitāḥ sarvā gatā dakṣāṃtikaṃ satī | pitrā pṛṣṭā tu mātrāpi bhadraṃ jātaṃ tvadāgame
Translation
എല്ലാ പിതൃവൃദ്ധരോടും സംസാരിക്കാതെ സതി ദക്ഷന്റെ അടുക്കലേക്ക് പോയി. അപ്പോൾ പിതാവ് ചോദിച്ചു; മാതാവും പറഞ്ഞു—“നിന്റെ വരവാൽ മംഗളം സംഭവിച്ചു.”
Word by Word
असम्भाष्याnot to be spoken to / not to be addressed
असम्भाष्या:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसम् + भाष् (धातु) + य (कृदन्त-योग्य) + अ- (निषेध)
Formयत्/ण्यत्-प्रत्ययार्थे ‘सम्भाष्य’ (to be spoken with) इत्यस्य नकारार्थे अ-; स्त्रीलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
पिताःfathers / elders
पिताः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्
सर्वाःall
सर्वाः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; (सती इत्यस्य/स्त्रीसमूहस्य विशेषणम्)
गताःhave gone
गताः:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्तः (past participle), स्त्रीलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; धातुः गम् (गत्यर्थे)
दक्ष-अन्तिकम्to Dakṣa’s vicinity
दक्ष-अन्तिकम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootदक्ष (प्रातिपदिक) + अन्तिक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; समासः दक्षस्य अन्तिकम् (षष्ठी-तत्पुरुष)
सतीSatī
सती:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसती (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
पित्राby the father
पित्रा:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, तृतीया-विभक्तिः (Instrumental/करण), एकवचनम्
पृष्टाwas asked
पृष्टा:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्रच्छ् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्तः (past participle), स्त्रीलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; धातुः प्रच्छ् (प्रश्ने)
तुand/indeed
तु:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formविशेषार्थक-अव्ययम् (particle)
मात्राby the mother
मात्रा:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootमातृ (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गः, तृतीया-विभक्तिः, एकवचनम्
अपिalso
अपि:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formसमुच्चय/अप्यर्थक-अव्ययम् (particle: also/even)
भद्रम्good fortune / auspiciousness
भद्रम्:
Karya (Predicate/विधेय)
TypeNoun
Rootभद्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गः, प्रथमा/द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; अत्र प्रथमा (predicate nominative)
जातम्has occurred
जातम्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootजन् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्तः (past participle), नपुंसकलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; धातुः जन् (जनने)
त्वत्-आगमेat your arrival
त्वत्-आगमे:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + आगम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, सप्तमी-विभक्तिः (Locative/अधिकरण), एकवचनम्; समासः त्वदागमः (षष्ठी-तत्पुरुष)
Speaker
Skanda (narration; deduced)
Skanda Dialogue
Listener: कासी-माहात्म्य-श्रोता
Visual Art Cues
Scene: सती मौनेन सभां लङ्घयित्वा दक्षस्य समीपं गच्छति; दक्षः प्रश्नं करोति; माता (प्रसू) ‘भद्रं जातम्’ इति वदति; सभायां औपचारिक-हर्षः किन्तु अन्तःतनावः।
Characters & Entities
S
SatīD
DakṣaM
Mother of Satī (Prasūti; implied)FAQs
Family and ritual society may offer courteous words, yet deeper dharmic respect is proven by actions—this sets up Satī’s protest.
None; it narrates Satī’s meeting with Dakṣa at the sacrifice.
None.