Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 89

अवनादोमिति ख्यातं सर्वस्यास्य प्रभावतः । भक्तमुन्नयते यस्मात्तदोमिति य ईरितः

avanādomiti khyātaṃ sarvasyāsya prabhāvataḥ | bhaktamunnayate yasmāttadomiti ya īritaḥ

ഇത് ‘അവനാദ-ഓം’ എന്നു പ്രസിദ്ധം; ഇതിന്റെ പ്രഭാവത്താൽ ഈ സകല പ്രകടനവും പ്രവഹിക്കുന്നു. ഭക്തനെ ഉയർത്തുന്നതിനാൽ അതിനെ ‘ഓം’ എന്നു പ്രഖ്യാപിക്കുന്നു.

अवनाद-ओम्‘avanāda-Om’ (the Om of descending sound)
अवनाद-ओम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअवनाद (प्रातिपदिक) + ओम् (अव्यय/प्रणव-शब्द)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (उद्धृत-नाम); कर्मधारय/नामसमास — “अवनादरूपं ओम्”
इतिthus
इति:
Sambandha (Quotation marker)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय — उद्धरणचिह्न
ख्यातम्is known (as)
ख्यातम्:
Kriya (Predicative/क्रियासमाना)
TypeAdjective
Rootख्या (धातु) → ख्यात (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
सर्वस्यof all
सर्वस्य:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन
अस्यof this
अस्य:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, षष्ठी, एकवचन
प्रभावतःdue to (its) power
प्रभावतः:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeNoun
Rootप्रभाव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th/Ablative), एकवचन — “due to/from the power”
भक्तम्the devotee
भक्तम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootभक्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
उन्नयतेraises, uplifts
उन्नयते:
Kriya (Main action/क्रिया)
TypeVerb
Rootनी (धातु)
Formलट् (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; उपसर्ग ‘उद्-’ — “raises/leads up”
यस्मात्because of which
यस्मात्:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, पञ्चमी (5th/Ablative), एकवचन — “from which/because of which”
तत्-ओम्that is ‘Om’
तत्-ओम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + ओम् (अव्यय/प्रणव)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (नाम); कर्मधारय “तदेव ओम्”
इतिthus
इति:
Sambandha (Quotation marker)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय — उद्धरणचिह्न
यःwhich/that (one)
यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
ईरितःis uttered/declared
ईरितः:
Kriya (Predicative/क्रियासमाना)
TypeAdjective
Rootईर् (धातु) → ईरित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन — “is uttered/declared”

Skanda (deduced: Kāśīkhaṇḍa commonly Skanda → Agastya)

Tirtha: Kāśī

Type: kshetra

Listener: Naimiṣāraṇya sages (frame; not explicit in verse)

Scene: The praṇava Oṁ appears as a descending stream of nāda energizing creation, while simultaneously lifting a devotee upward toward the luminous source.

O
Oṃ (Praṇava)
N
Nāda
B
Bhakta (devotee)

FAQs

Oṃ is both the cosmic sound-power behind manifestation and the mantra that elevates the bhakta toward liberation.

The verse belongs to the Kāśīkhaṇḍa’s praise of Kāśī, where Praṇava-centered teaching is part of the city’s spiritual greatness.

Implicitly, japa/utterance of ‘Oṃ’ is supported, but no formal procedure (counts, times, vrata) is specified.