Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 45

शुक्लायां पंचदश्यां यश्चैत्र्यां कर्ता महोत्सवम् । कृत्तिवासेश्वरे लिंगे न स गर्भं प्रवक्ष्येते

śuklāyāṃ paṃcadaśyāṃ yaścaitryāṃ kartā mahotsavam | kṛttivāseśvare liṃge na sa garbhaṃ pravakṣyete

ചൈത്രമാസത്തിലെ ശുക്ലപക്ഷ പൗർണ്ണമിയിൽ കൃത്തിവാസേശ്വര ലിംഗത്തിന് മഹോത്സവം നടത്തുന്നവനെക്കുറിച്ച്—അവൻ വീണ്ടും ഗർഭപ്രവേശം ചെയ്യുകയില്ല (പുനർജന്മമില്ല) എന്നു പ്രസ്താവിക്കുന്നു।

शुक्लायाम्in the bright (fortnight)
शुक्लायाम्:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeNoun
Rootशुक्ला (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन; पक्षवाचकः (शुक्लपक्षे)
पञ्चदश्याम्on the fifteenth (tithi)
पञ्चदश्याम्:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeNoun
Rootपञ्चदशी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन
यःwho
यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
चैत्र्यांin (the month of) Caitra / on a Caitra day
चैत्र्यां:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeNoun
Rootचैत्री (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; कालवाचकः (चैत्रमासे/चैत्र्यां तिथौ)
कर्ताdoer/performer
कर्ता:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकृ (धातु) → कर्तृ (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; कर्तृ-प्रत्ययान्त (तृच्), कर्ता (agent)
महोत्सवम्a great festival
महोत्सवम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमहा (पूर्वपद-प्रातिपदिक) + उत्सव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; समासः—महान् उत्सवः (कर्मधारयः)
कृत्तिवासेश्वरेin/at Kṛttivāseśvara
कृत्तिवासेश्वरे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootकृत्तिवास (प्रातिपदिक) + ईश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन; समासः—कृत्तिवासस्य ईश्वरः (षष्ठी-तत्पुरुषः)
लिङ्गेin the liṅga (emblem)
लिङ्गे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootलिङ्ग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन
not
:
Nishedha (Negation/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधार्थक-अव्यय (particle of negation)
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
गर्भम्womb/embryo (rebirth)
गर्भम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootगर्भ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन
प्रवक्ष्येतेwill enter/come to (i.e., will not fall into)
प्रवक्ष्येते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र + वच् (धातु)
Formलृट् (Simple Future), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; आत्मनेपदम्; पाठभेदसम्भवः (प्रवक्ष्यते इति)

Skanda (deduced Kāśīkhaṇḍa frame: Skanda to Agastya)

Tirtha: Kṛttivāseśvara (Kāśī)

Type: kshetra

Listener: Sages / within episode: Agastya is addressed nearby

Scene: Caitra Pūrṇimā festival at the Kṛttivāseśvara liṅga: garlands, flags, musicians, abhiṣeka streams, full moon above Kāśī; devotees circumambulate in a luminous procession.

C
Caitra
P
Pūrṇimā (Paṃcadaśī)
K
Kṛttivāseśvara
L
Liṅga
K
Kāśī

FAQs

Public, devotional celebration of Śiva in Kāśī is portrayed as a direct cause for liberation from rebirth.

Kṛttivāseśvara-liṅga in Kāśī, with emphasis on Caitra pūrṇimā observance.

Conducting a mahotsava (great festival) for Kṛttivāseśvara’s liṅga on Caitra śukla paṃcadaśī (pūrṇimā).