Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 44

माघ कृष्णचतुर्दश्यामुपोष्य निशि जागृयात् । कृत्तिवासेशमभ्यर्च्य यः स यायात्परां गतिम्

māgha kṛṣṇacaturdaśyāmupoṣya niśi jāgṛyāt | kṛttivāseśamabhyarcya yaḥ sa yāyātparāṃ gatim

മാഘമാസത്തിലെ കൃഷ്ണപക്ഷ ചതുര്ദശിയിൽ ഉപവസിച്ച് രാത്രിയിൽ ജാഗരണം ചെയ്ത്, കൃത്തിവാസേശനെ അർച്ചിക്കുന്നവൻ പരമഗതിയെ പ്രാപിക്കുന്നു।

माघin (the month of) Māgha
माघ:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeNoun
Rootमाघ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन; कालवाचकः (मासे)
कृष्णचतुर्दश्याम्on the dark fortnight’s fourteenth (tithi)
कृष्णचतुर्दश्याम्:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeNoun
Rootकृष्ण (प्रातिपदिक) + चतुर्दशी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; समासः—कृष्णा चतुर्दशी (कर्मधारयः)
उपोष्यhaving fasted
उपोष्य:
Purvakala-kriya (Absolutive/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootउप + वस्/उष् (धातु; उपवासार्थे) → उपोष्य (क्त्वान्त/ल्यप्)
Formअव्ययकृदन्त (ल्यप्/क्त्वा-समकक्ष), पूर्वकालिक-क्रिया; कर्तरि
निशिat night
निशि:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeNoun
Rootनिशा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन
जागृयात्should keep vigil / stay awake
जागृयात्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootजागृ (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपदम्
कृत्तिवासेशम्Kṛttivāseśa (Lord Kṛttivāsa)
कृत्तिवासेशम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकृत्तिवास (प्रातिपदिक) + ईश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; समासः—कृत्तिवासस्य ईशः (षष्ठी-तत्पुरुषः)
अभ्यर्च्यhaving worshipped
अभ्यर्च्य:
Purvakala-kriya (Absolutive/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootअभि + अर्च् (धातु) → अभ्यर्च्य (क्त्वान्त/ल्यप्)
Formअव्ययकृदन्त (ल्यप्), पूर्वकालिक-क्रिया; कर्तरि
यःwho
यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; सम्बन्धसूचक-सर्वनाम
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
यायात्would go / should attain
यायात्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootया (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपदम्
पराम्supreme
पराम्:
Visheshana (Adjectival/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपरा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; विशेषणम् (गतिम्)
गतिम्state/goal
गतिम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootगति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन

Skanda (deduced Kāśīkhaṇḍa frame: Skanda to Agastya)

Tirtha: Kṛttivāseśa (Kāśī)

Type: kshetra

Listener: Sages / within episode: Agastya is addressed in adjacent verses

Scene: Night at Kāśī: devotees keep vigil with lamps, chanting before the Kṛttivāseśa liṅga; the moon of Māgha dark fortnight hangs faintly; Ganga ghāṭa lamps shimmer.

M
Māgha
K
Kṛṣṇa-caturdaśī
K
Kṛttivāseśa
K
Kāśī

FAQs

Disciplined observance—fasting, vigil, and worship—focused on Śiva leads toward the highest spiritual attainment.

Kāśī through the worship of Kṛttivāseśa (the local Śiva-liṅga/manifestation).

Fasting on Māgha kṛṣṇa caturdaśī, night-long vigil, and worship (abhyarcana) of Kṛttivāseśa.